Unlisted

Liste dışı

Bu viki arama sonuçlarında görüntülenmez; ancak yine herhangi biri tarafından görüntülenebilir!

In Progress

Devam Ediyor

Bu viki tamamlanmamış.

Gezegeni onar

Elektronik atık, dijital çağımızın en zehirli mirasıdır.

Block Image

e-atık nedir? ¶ 

Pek çok insan elektroniklerin içinde çok çeşitli zehirli kimyasalın bulunduğunu bilmez. Örneğin, tipik bir Katot ışın tüpünün içinde yaklaşık dört buçuk gram kurşun vardır. En düz panel ekranlarda önemli miktarda civa bulunur. Plastik kutular, etraftaki en tehlikeli kimyasallardan bazıları olan polibromine edilmiş yangına dayanaklı kimyasallarla kaplıdır. Bu tür kimyasalları bir çöplüğe atamazsınız çünkü bu atıklar toprağı kirletir ve su kaynağına sızar.

e-atıklara ne olur? ¶ 

Elektroniği düzgün bir şekilde geri dönüştürmek için, bunları dikkatli bir şekilde parçalarına ayırıp her türlü malzemeyi birbirinden ayırmalısınız. Hammaddeler daha sonra yeni ürünlerin yapımı için güvenle kullanılabilir. Ne yazık ki, bu düşündüğünüz sıklıkta olmaz. "Geri dönüştürülmüş" olduğunu düşündüğümüz elektronik cihazların çoğu sadece üçüncü dünya ülkelerine gönderiliyor.

Neden? E-atığı doğru şekilde geri dönüştürmek pahalı da o yüzden. Bu pahalı bir süreç çünkü çok yoğun emek gerektiriyor ve de çevre kanunları (en azından ABD'de) e-geri dönüşümü için çevre dostu süreçlerin kullanılmasını talep ediyor.

Block Image

From UNEP/GRID-Arendal Maps and Graphics Library

Ancak gelişmekte olan ülkelerde iş gücü ucuzdur. Ve bu sinir bozucu çevre kanunları her ülkede mevcut değil. Modası geçmiş elektronik eşyalarla dolu konteynerler, Çin ve Nijerya gibi ülkelere, insanların ölü elektronikler arasından işe yarayan parçaları aradıkları yerlere gönderiliyor. Çöpçüler değerli parçaları topladıktan sonra, 'sökücüler' ayıklananları parçalarına ayırmaya başlar. Sökücüler, elektroniklerin içinden çıkan bakır teller ve altın elektrik bağlayıcılarını parçalarına ayırarak hayatlarını kazanırlar. Ancak çevre dostu olmayan, sökücülerin gerçekleştirdiği bu işlemde zehirli kimyasallar yeraltı suyuna sızar ve kırık dökük elektronik kalıntıları da hurda çöpü olarak yüzeyde birikir.

Birleşmiş Milletler Çevre programı bu süreci şöyle tanımlar: " Birçok ülkede, çocuklar da dahil olmak üzere tüm topluluklar, eski bilgisayarlardan metalleri, camları ve plastikleri temizleyerek geçimlerini kazanırlar. Az miktardaki altını çıkartmak için, kondansatörler bir kömür ateşinin üzerinden eritilir. Elektrik kablolarındaki plastik, bakır telleri açığa çıkarmak için varillerde yakılır. Basel Eylem Ağına göre, tüm bilgisayarların hepsinde yaklaşık 6 ABD doları değerinde malzeme elde ediliyor. Plastiğin yakılmasından doğan dioksin ve diğer zehirli gazların havaya karıştığını düşündüğünüz zaman çok da fazla değil. Ve büyük miktardaki değersiz parçaların etrafa atılması, kalan ağır metallerin bölgeyi kirletmesine yol açıyor."

Gezegeni nasıl kurtarırsınız ¶ 

Bir cihazı olabildiğince uzun süre kullanın ¶ 

Block Image

Cihazların bakımı ve onarımı, kullanım ömrünü önemli ölçüde artırır. Eğer birlikte çalışır ve ortalama elektronik parçanın kullanıldığı süreyi iki katına çıkarırsak, oluşturulan e-atığın miktarını "yarıya indirebiliriz". Eğer cihazlarımızla ilgilenir ve kırıldıklarında onları tamir edersek, bundan daha iyisini yapabiliriz.

Cihazları mümkün olduğunca uzun süre çalışmasını sağlamak ve bunları düzgün bir şekilde elden çıkarmak sizin insanlığa karşı sorumluluğunuzdur. Sorumlu olmak kolaydır: Artık ihtiyacınız olmayan cihazları, tekrar kullanabilecek kişilere satmak veya bağışlamak. Hâlâ kullanabileceğiniz şeyleri onarın, kullanılamayacakları ise geri dönüştürün.

Sefere katılın ¶ 

İşte hemen yapabileceğiniz iki şey:

  • Onarım yemini sayfamıza göz atın ve cihazlarınızı çöpe atmak yerine onları tamir edeceğinize dair söz verin.
  • E-atık sorunu hakkında daha fazla öğrenin ve sonra da çevrenizdekilere bir şeyleri tamir etmenin soruna çare olduğunu anlatın.

Gezegende sınırlı sayıda kaynak var. Sahip olduğumuz kaynakları verimli kullanmak ve gelecek nesiller için kaynakları korumak önemli. The story of stuff, mevcut üretim ve tüketim alışkanlıklarımızın nasıl sürdürülemez olduğunu açıklayan, 20 dakikalık bir animasyon filmdir.

Bu çevirmenlere özel teşekkürler:

100%

gozde dünyayı onarmamıza yardım ediyor! Katkıda bulunmak ister misiniz?
Çeviriye Başlayın ›

İstatistikleri Görüntüle:

Son 24 Saat: 10

Son 7 Gün: 58

Son 30 Gün: 213

Her zaman: 180,746