Batarya kalibrasyonu

Kalibrasyon yapılmazsa, şarj yüzdesi yanlış görünebilir ve cihazınız garip davranabilir: Yeni batarya %50 dolu olduğunu "gösterse" bile aniden kapanabilir veya batarya neredeyse bitmiş görünmesine rağmen saatlerce çalışmaya devam edebilir.

Telefonlar ve tabletler için:

1. %100 seviyesine kadar şarj edin ve en az iki saat daha şarjda bırakın.
2. Batarya bitip cihaz kapanana kadar kullanın.
3. Kesintisiz olarak %100 seviyesine kadar şarj edin.

Dizüstü bilgisayarlar için:

1. %100 seviyesine kadar şarj edin ve en az iki saat daha şarjda bırakın.
2. Dizüstü bilgisayarı prizden çekin ve bataryayı bitirmek için normal şekilde kullanın.
3. Düşük batarya uyarısı aldığınızda mevcut çalışmanızı kaydedin.
4. Dizüstü bilgisayarı, batarya seviyesi düşüklüğü nedeniyle uyku moduna geçene kadar açık tutun.
5. En az beş saat bekleyin ve ardından dizüstü bilgisayarı %100 seviyesine kadar kesintisiz şarj edin.

Bataryanın kullanım ömrü boyunca düzgün bir şekilde kalibre edilmiş olduğundan emin olmak için bu işlemi periyodik olarak (ayda bir kez civarında) yapmak en iyisidir. Batarya koşulları (ve yaşı) değiştikçe, bildirilen verilerdeki hataları yalnızca azaltmak mümkündür.'''

Batarya kalibrasyonu hakkında iyi bir okuma yapmak için bu sayfaya bakabilirsiniz. Ayrıca şarj göstergesi hakkındaki bu makale de öğreticidir. Aşağıdakiler, bizim özetimizdir.

Temel sorun, bir bataryada depolanan enerjiyi her an kesin olarak bilmenin güvenilir bir yolunun olmamasıdır (sürekli değişen ve bozulan elektrokimyasal bir depolama sistemidir; bir şarjdan diğerine asla tam olarak aynı şekilde davranmaz). Pratikte tek güvenilir değerlendirme yöntemi, bataryayı tamamen şarj edip ardından tamamen boşaltmak ve aradaki farkı (kulon sayımı olarak adlandırılır) ölçmektir. Elbette batarya seviyesini her kontrol etmek istediğimizde bunu yapamayız, bu nedenle dolaylı yöntemler kullanmalıyız: kullanımla ilgili tüm verileri saklamak ve bunları her an için bir yüzde şarj durumunu hesaplamak için kullanmak. Zaman geçtikçe, hesaplama sapmaya başlar ve daha az doğru hale gelir. Tamamen yeni bir bataryada ise üzerinde çalışılacak hiçbir veri yoktur, bu nedenle bu prosedür yanıltıcı olabilir. Kalibrasyon, batarya yönetim sistemine "tam şarj" ve "tam deşarj" gibi yeni sabit noktalar girerek bu tahminlerin doğru tutulmasına yardımcı olur, böylece sistem tahmin yürütmek zorunda kalmaz. Hâlâ gözü kapalı bir şekilde eşeğin kuyruğunu tutturma oyunu seviyesindeyiz, ancak kalibrasyon batarya yönetim sistemine şunu söyler: "Hey, eşeğin o tarafta olduğuna dikkat et."

Sorunun temel noktası tam olarak budur. Bu "tam şarj" ve "tam deşarj" indekslerini nasıl güncellersiniz? Yukarıdaki Battery University bağlantısındaki sayfa bunu şu şekilde ifade eder:

Doğruluğu korumak için, akıllı bir batarya periyodik olarak cihaz içinde "Düşük batarya seviyesi" uyarısı görünene kadar boşaltılarak ve ardından şarj edilerek kalibre edilmelidir. Tam deşarj, "deşarj" referansını belirler; tam şarj ise "şarj" referansını ayarlar. Bu iki referans arasındaki düz bir çizgi, şarj durumunun tahmin edilmesini sağlar. Zamanla bu çizgi giderek belirsizleşir ve batarya yeniden kalibrasyon gerektirir. Şekil 2, tam deşarj ve tam şarj referanslarını göstermektedir.

Şekil 2: Tam şarj ve tam deşarj indeksleri. Kalibrasyon, tam şarj, deşarj ve yeniden şarj uygulandığında gerçekleşir. Bu, batarya bakımının bir parçası olarak doğrudan cihazla veya bir batarya analizörüyle yapılır.

Burada iki şeye dikkat etmeliyiz: (1) Bu sayfaya göre, sadece boşaltıp sonra şarj etmek yeterli değildir: tam bir şarjdan başlamalısınız. Ayrıca (2) "tam deşarj" terimi belirsizdir: şekil, tam deşarj göstergesinin %10'da ayarlanması gerektiğini belirtiyor gibi görünmektedir, ancak çözmeye çalıştığımız sorun % okumasının doğru olmamasıdır. Batarya okuması doğru değilse bataryayı "%10'un altına" nasıl boşalttığınızı bilirsiniz? Bilemezsiniz! Örneğin, "düşük batarya seviyesi" uyarısı veren ve ardından %1 batarya şarjı göstergesiyle saatlerce tam güçle çalışmaya devam eden birkaç batarya taktık. Kısacası, bir bataryayı "%10'un altına" boşaltarak "kalibre etmek" pek işe yaramaz. Bu, birine yakıt göstergesi bozuk bir araba verip gösterge 1/4 seviyesini gösterene kadar sürmesini söylemeye benzer.

Yukarıdaki grafiğin, kullanıcıya gösterilen yüzdeyi değil, bataryanın gerçek kimyasal durumunu göstermesi gerektiği anlaşılıyor, bu çok farklı bir şeydir. Verileri kullanıcıya gösteren yazılım, bataryanın gerçek kimyasal durumu %10'luk bir şarj değerine yakın olduğunda batarya şarjının sıfıra yakın olduğunu iddia edebilir. Bu, bataryanın hasar görmesine ve sistemin yeniden başlamasını engelleyecek bir güvenlik seviyesinin altına düşmesini önlemek için kasıtlı olarak yapılır. Kısacası, güvenlik nedenleriyle sistem, bataryada hâlâ biraz şarj varken kendi kendine kapanır, ancak kullanıcıya rezerv miktarını göstermez. Yukarıda bağlantısı verilen makalenin bir yorumcusu buna dikkat çekmiştir:

• Düşük batarya seviyesi uyarısı, cihaz yazılımında tamamen kullanım sırasında olası veri kayıplarını önlemek için bir araç olarak uygulanmıştır ve batarya yönetim sisteminden tamamen bağımsızdır.
• Cihazı yetersiz şarj nedeniyle otomatik olarak kapanana kadar açık bıraksanız bile, batarya yönetim sistemi batarya paketinin zarar görmesini önlemek için şarj seviyesini hâlâ yeterince yüksek tutacaktır.
• Ekranda gördüğünüz batarya seviyesi göstergesi aslında KULLANILABİLİR şarj miktarıdır, bataryanın mutlak şarj seviyesi DEĞİLDİR. İşte bu yüzden "düşük batarya seviyesi" uyarısını istediğiniz herhangi bir değere ayarlayabilirsiniz: bataryayı korumaya yaramaz (bu işlem batarya yönetim sistemi tarafından otomatik olarak yapılır), mevcut çalışmanızı kaydetmeniz veya şarj cihazını bağlamanız için size yeterli zamanı vermeye yarar.
• Bu nedenle, cihazınızın bataryasını kalibre etmek istiyorsanız, uyarılar çıktıktan sonra otomatik olarak kapanana kadar çalışmasına izin vermelisiniz ve bunu şarj etmeden ÖNCE yapmalısınız: aksi takdirde batarya, batarya yönetim sisteminin deşarj indeksini kaydedebilecek kadar boşalmayabilir, bu da bataryayı kalibre etme girişiminizi eksik kılar.

Unutmayın ki işin içinde birbirine bağlı iki farklı sistem vardır: bataryanın sağlığını değerlendiren ve kontrol eden batarya yönetim sistemi ve batarya seviyesini ve şarj durumunu göstermek için ilk sistemden verileri okuyan ve ayarlanan çeşitli referanslara (düşük batarya indeksi ayarına göre kapanma gibi) yanıt veren yazılım kullanıcı arayüzü (ve ilişkili güç kontrol yazılımı).

Apple'ın resmi batarya kalibrasyon prosedürünü kontrol ederek tüm bunları doğrulamak güzel olurdu, ancak yeni bataryalarının fabrikada kalibre edildiği ve kullanıcı tarafından değiştirilemediği gerekçesiyle bu prosedürü destek sitelerinden kaldırmış görünüyorlar. Her halükarda, çeşitli forumlarda aşağıdakilerden bahsedildiği bulunabilir:

Bir dizüstü bilgisayarın bataryasını kalibre etmek için:

1. MagSafe şarj cihazını bağlayın ve bataryayı tamamen şarj edin.
2. Batarya tamamen şarj olduğunda, MagSafe şarj cihazı konektöründeki ışık yeşile döner ve menü çubuğundaki batarya simgesi bataryanın şarj olduğunu belirtir.
3. Bataryayı tam şarj durumunda en az iki saat bekletin.
4. Bu süre zarfında, güç adaptörü bağlı olduğu sürece bilgisayarı kullanabilirsiniz.
5. Bilgisayar hâlâ açıkken güç adaptörünü çıkarın ve bilgisayarınızı kullanmaya devam edin.
6. Düşük şarj seviyesi uyarısını gördüğünüzde, mevcut çalışmanızı kaydedin ve tüm uygulamaları kapatın. Bilgisayarı otomatik olarak uyku moduna geçene kadar açık bırakın.
7. Bilgisayarınız uyku moduna geçtikten sonra kapatın veya en az beş saat boyunca uyku modunda bırakın.
8. Güç adaptörünü bağlayın ve batarya tekrar tamamen şarj olana kadar bağlı bırakın.

Apple'ın, sisteminizin bataryanın ne zaman tamamen şarj olduğunu veya boşaldığını bildiğine inanmadığına ve kalibrasyon işlemine geçmeden önce bundan emin olmak için bataryayı iki saat daha şarjda bırakmak istediğine dikkat edin.

Bu, öğrendiklerimizle tutarlı görünüyor ve internette batarya kalibrasyonu kendin yap (DIY) ipuçları için bulunan diğer bilgilerle de uyumludur.