Elektronik Devrelerde Bağlantılar

iFixit'in mevcut bağlantı genel bakışı "Kablo Konnektörlerini Tanıma ve Ayırma" sonrasında, tam bir bağlantı sınıflandırma yapısı mantıklı bir sonraki adım gibi görünüyordu.

Genel bir bakışla başlayıp, aralarındaki farkları ve nasıl çalıştırıldıklarını anlamak için her kategoriye bakıldığında, bu viki onarım sırasındaki bağlantıların işleyişi konusunda emin olmayan herkes için bazı yararlı bilgiler sağlayacaktır.

Bu temel genel bakış, bu listedeki bağlantıları nasıl sınıflandırdığımızı göstermektedir.

FPC'ler (Esnek Baskı Devreler) veya FFC'ler (Esnek Düz Kablolar), elektronik cihazlardaki parçaları birbirine bağlamak için kullanılan çok yaygın bir kablo türüdür. Genellikle ribbon kablo olarak adlandırılan bu yassı kablolar esnek ve çok ince yapılıdır, bu da onları kompakt mobil cihazlar ve özel donanımlar için uygun kılar.

Bir FPC veya FFC'yi bir baskı devre kartına (PCB) bağlayan bağlantılar uygulamaya göre büyük ölçüde değişebilir ve her türün farklı avantajları, dezavantajları ve çalıştırma yöntemleri vardır.

ZIF (Sıfır Yerleştirme Kuvveti) konnektörler, bu listedeki konnektörlerin en yaygın ve en çeşitli olanları olabilir. Yerleştirilmeleri kolaydır ve genellikle FPC/FFC'yi yerinde tutan bir kilitleme mekanizmasına sahiptirler. ZIF konnektörü kullanmadan önce tutma yöntemini belirlemek önemlidir, çünkü birini diğeriyle karıştırmak bu küçük ve hassas bağlantılara zarar verebilir.

Bu ZIF konnektör türü, FPC/FFC yönüne bakan küçük bir kola sahiptir. ZIF, kol dik konumdayken takılabilir ve kol 'düz' olduğunda, baskı devreye paralel olarak kilitlenir. Bu kolu açmak ve bağlantının kilidini kaldırmak için bir plastik kanırtma aparatı veya tırnak kullanılabilir, ardından FPC yuvadan yatay olarak kolayca çekilebilir.
Gösterilen: Kablo Konnektörlerini Tanıma ve Ayırma

Back-flip konnektörler, front-flip ile çok benzer şekilde çalışır, ancak kilitleme kolları terstir ve FPC'nin takıldığı taraftan uzağa bakar. Her ikisi de çok yaygındır ve hangisiyle uğraştığınızı ayırt etmek için gözlem ve dikkatli deneme yanılma gerekebilir.

Gösterilen: Kobo Clara Colour (N367B) Anakart Değişimi

Daha az yaygın ancak yine de dikkate değer bir tutma yöntemi, konnektör içinde mandalsız yerleştirmeye izin veren ancak bir serbest bırakma düğmesine veya çubuğuna basılmasını gerektiren dişli tırnaklar kullanır.

Kilitleme mekanizmasını gözden kaçırmadığınızdan emin olana kadar bir FPC'yi konnektörden çekmemek önemlidir.

Gösterilen: PlayStation 5 LED Kartı Değişimi

Bunun daha da nadir bir versiyonu, dişli tırnakların FPC'nin kilidini açmak için konnektörün sıkılarak serbest bırakıldığı bir çimdikleme tarzı kilitleme mekanizmasıdır.

Gösterilen: Xbox Series X Anakart Değişimi

Bazı ZIF konnektörler, FPC takıldıktan sonra sert ve güvenli bir montaj için konnektörün üzerine katlanan bir kilitleme mandalı kullanır. Bunları yukarı kaldırmak zor olabilir, ancak dış kısmı saran çubuğun altına bir pena veya plastik kanırtma aparatı yerleştirmek en etkili yöntem gibi görünmektedir.

Örnek, bir FPC yerine bir kablo demetini göstermektedir, ancak aynı prosedür geçerlidir.

Gösterilen: IPEX Cabline CA

Locking-Bar'a benzer, ancak daha fazla dayanıklılık ve toz girişini önlemek için üst kısmında tam bir kapak bulunan locking-cage de benzer şekilde çalışır.

Örnek, bir FPC yerine bir kablo demetini göstermektedir, ancak aynı prosedür geçerlidir.

Gösterilen: IPEX Cablin CA II

Slide-lock konnektörler, FPC'yi yerinde tutmak için sürgülü (genellikle plastik) bir mandal kullanır. Bunların üzerinde genellikle mandalın hangi yöne kaydırılacağını gösteren oklar bulunur ve bu yapıldıktan sonra FPC kolayca serbest kalmalıdır. FPC'nin çıkarılmasına yardımcı olmak için bunlarda genellikle plastik bir çekme tırnağı bulunur.

Gösterilen: Steam Deck Ses Kartı Değişimi

Bazı ZIF konnektörler, sıkı bir sürtünme uyumundan başka herhangi bir belirgin kilitleme yöntemine sahip değildir ve bunlar sadece minimum kuvvet uygulanarak takılıp çıkarılabilir. FPC'nin ucuna yakın, kullanıcının konnektörü doğrudan dışarı çekmesini sağlayan plastik bir tırnağa sahip olurlar, ancak bu özelliğe sahip olabilen tek ZIF konnektör türü bu değildir, bu nedenle kilitlenmediğini varsaymadan önce her zaman ne tür bir konnektörün kullanıldığını belirlemek önemlidir.

Gösterilen: PlayStation 5 LED Kartı Değişimi

Birçoğu tescilli veya nadir olan çeşitli başka ZIF konnektör tutma stilleri de mevcuttur. Mümkünse cihazla eşleşen talimatları bulun, aksi takdirde dikkatli ilerleyin.

Press-fit konnektörler mobil cihazlardaki en popüler konnektörler arasındadır ve bunun iyi bir nedeni vardır: ince yapılıdırlar, yüksek yoğunlukludurlar ve kullanımı kolaydır. Bir press konnektörü çıkarmak için düz üst kısmın altına bir plastik kanırtma aparatı veya tırnağınızla girin ve hafifçe yukarı kaldırın. Yeniden takmak için pinleri hizalayın ve çıt sesi duyana kadar hafifçe bastırın.

Bunların birçok boyutu vardır; küçük olanlar parmak izi sensörleri, piller ve hoparlörler gibi çevresel bağlantılar için kullanılır. Daha büyük olanlar genellikle ekran bağlantıları, kameralar ve ana-yardımcı kart ara bağlantıları için kullanılır.

Gösterilen: Samsung Galaxy S23 Plus Anakart Değişimi

Mezzanine türleri, cihazların alt donanımları içindeki güç ve veri gibi temel işlevleri birbirine bağladıkları için temel konnektörlerdir. Birçok biçimde gelirler ve kompakt tüketici elektroniğinde yukarıdaki ZIF konnektörlerinden birçoğundan yararlanırlar. Özel uygulamalarda, belirli kullanım durumlarına uygun başka benzersiz mezzanine konnektörler de vardır.

Yüksek hızlı veri odaklı mezzanine konnektörler genellikle bir dizide çok sayıda pin kullanır ve ayrıca hizalama sütunları ile kilitleme mekanizmaları kullanabilirler. Sinyal gücüne ve bütünlüğüne odaklanırlar ve kullandıkları (genellikle hassas olan) pinlere karşı dikkatli olmak önemlidir.

Gösterilen: Mac Pro 2013 Sonu Grafik Kartı Değişimi / Molex HD Mezz Connector

Özelleşmiş yüksek güçlü mezzanine arayüzleri, yüksek akımları sürdürmek için genellikle kalın kalibreli teller ve büyük kontak pedleri kullanır. Genellikle hizalama pinleri ve tırnaklar, mandallar veya bazı durumlarda vidalar gibi güçlü bir kilitleme işlevi kullanırlar.

Gösterilen: Mac Pro 2009-2012 Teardown / Molex EXTreme Guardian Connector

Edge konnektörler, bağlandıkları baskı devrelerin fiziksel parçaları olarak entegre edildikleri için benzersizdir. Bunlar, güvenilir temas sağlamak için yaylı sıkıştırma arayüzleri ile birlikte iletken pedler kullanır. Yukarıda bahsedilen yüksek güçlü mezzanine konnektörlerinin birçoğu da yüksek akımlar için maksimum temasa ihtiyaç duyduklarından bunu kullanır.

Ancak tüm kullanım durumları bu kadar özelleşmiş değildir ve aşağıdaki yaylı konnektörler elektronikteki en yaygın arayüzlerden bazılarında kullanılır.

Spring finger'lar, esasen kenetleme kartındaki iletken pedler arasında kontak görevi gören ve kablo kullanmadan elektriksel bağlantıya izin veren, alıcı kart üzerindeki izlere bağlanan yaylardır.

Elektronik cihazlardaki örnekler arasında M.2 standardı, DIMM ve CAMM2 standartları ve PCIe genişletme arayüzü kullanan genişletilebilir bellek, depolama ve ağ iletişimi yer alır. Ayrıca, birçok IO (giriş/çıkış) bağlantı noktası da USB ve HDMI dahil olmak üzere bu teknolojiyi kullanır. Çoğu bölgedeki güç fişleri, sürtünme uyumu ve iyi bir elektriksel temas sağlamak için spring finger'ların büyütülmüş bir versiyonuna güvenir.

Gösterilen: Lenovo ThinkPad T14 Gen 7 LPCAMM2 Bellek Değişimi içindeki bellek / Lenovo ThinkPad T14 Gen 7 USB-C Portu Değişimi içindeki USB Bağlantı Noktası

Pogo pin'ler genellikle spring finger'lardan daha büyüktür ve tüketici elektroniğinde harici kullanım için uygundur. Genellikle eski telefonlarda çıkarılabilir piller için arayüz olarak kullanımlarıyla bilinirler, ancak modern giyilebilir cihazlar için de hayati öneme sahiptirler. Kablosuz kulaklıklar için pogo pin tabanlı bir şarj arayüzü örneği verilmiştir.

Bu tür bir konnektör, düşük güç uygulamalarında genişletme veya sorunsuz temaslı şarj için idealdir. Kullanıcılar genellikle bir elektronik konnektörü çalıştırdıklarının tam olarak farkında değildir ve bu konnektörleri uygulayan cihazlardaki onarımlar basittir (sıkıştırma konnektörünün kendisi kırılmadığı sürece).

Gösterilen: Nothing Ear (1) Teardown üzerindeki Pogo-Pin şarj Arayüzü

Zebra konnektörler de iki iletken ped seti arasında oturdukları için bir tür sıkıştırma konnektörüdür. Çizgili oldukları, izler arasında değişimli oldukları ve geleneksel sıkıştırma konnektörlerinden daha yüksek bant genişliğine izin verdikleri için benzersizdirler. Bu, onların yalnızca güç değil, temel verileri de göndermelerini sağlayarak, diğer daha özelleşmiş uygulamaların yanı sıra baskı devreler üzerine monte edilmiş LCD ekranlara sinyal göndermelerini mümkün kılar.

Gösterilen: LCD Zebra Konnektör

Bu listedeki en yaygın ama en uğraştırıcı konnektörlerden biri snap-on koaksiyel bağlantılardır. Bunlar küçüktür ve genellikle kullanıldıkları kompakt tüketici elektroniğindeki dar alanlarda hizalanmaları zor olabilir.

Bir mikro-koaksiyel konnektörü çıkarmak için, kafayı bir press konnektöre benzer şekilde hassas cımbız veya plastik kanırtma aparatı ile aşağıdan nazikçe kaldırın.

Yeniden takma işlemi daha zordur ve hassas hizalama hayati önem taşır. Yaygın bir yaklaşım, yuvarlak fiş kafasını bir hassas cımbız seti ile tutmak ve soket pini üzerinde hizalandığında plastik kanırtma aparatı veya tırnağınızla aşağı doğru bastırmaktır.

Gösterilen: Samsung Galaxy S20 FE 5G USB-C şarj yuvası ve şarj panosu değişimi

Tüm radyo frekansı konnektörleri yuvarlak başlı snap-on arayüzünü kullanmaz, bazıları artık ZIF veya press-fit konnektörlerin yanında geleneksel FPC/FFC'leri kullanır.

Cihazlarda FPC'ler giderek daha yaygın hale geliyor, ancak geleneksel kablolar (veya kablo demetleri) hala sıkça kullanılıyor ve kendi konnektör türlerine sahipler.

Header'lar, genellikle dikdörtgen bir düzende pin dizisinden oluşurken, fiş pinlere uyan delik dizisinden oluşur ve sadece sürtünme kullanılarak yerinde tutulur. Bu konnektörlerde genellikle herhangi bir tutma yöntemi yoktur ve hafif bir çekme ile kolayca çıkarlar. Header'lar genellikle dikey yönlüdür, ancak bazı durumlarda, özellikle bir kenarda veya dar bir alanda, baskı devre üzerinde yatay olarak bulunabilirler.

Basit header'lar masaüstü bilgisayarlarda dahili USB genişletme için de kullanılır ve Arduino ve Raspberry Pi gibi mikro işlemcilerde popülerdir.

Geleneksel header'larda pinler ve fiş arasındaki sürtünme genellikle ana tutma yöntemi olsa da, Box-Header'lar daha sağlam bir eşleşme sağlamak için pinlerin etrafında ek bir kutu kullanır. Bu konnektörler genellikle hizalamayı sağlamak ve kazara çıkmayı önlemek için küçük bir tutma tırnağı veya ray da kullanır. Bu konnektörlerde genellikle kilitleme mekanizması yoktur ve küçük bir kuvvet uygulayarak çıkarmak güvenlidir.

Bu genellikle beyaz olan JST konnektörleri inanılmaz derecede popülerdir ve çoğu elektronik cihazda bulunur. Hem basit header hem de box-header türlerinde ve çeşitli pin sayılarında ve boyutlarında gelirler. Bazı sürümler, kazara bağlantı kesilmesini önlemek için kilitler de kullanır.

Bunlar önceki ikisinden ayrı bir kategori değildir, ancak onlarla örtüşürler ve popülariteleri özel bir ilgiyi hak etmektedir.

Bazı header benzeri konnektörler kilitleme mekanizmaları kullanır. Bir örnek, basit bir pin dizisi yerine bir 'bıçak' üzerinde edge (kenar) tarzı kontaklara sahip bir box-header kullanan SATA'dır. SATA standart bir dahili veri aktarım kablosudur ve yerinde tutmak için metal bir kilitleme tırnağı kullanır. Fişi header'dan çekmeden önce kilitleme tırnağını sıkmak çıkarmak için gereklidir. Dahili kablo-kart konnektörlerinin nakliye veya uzun süreli kullanım sırasında yerinden çıkmasını önlemek için kilitleme mekanizmalarına sahip olması yaygındır ve çeşitli formatlarda bulunurlar.

Güç kabloları, elektriği FPC'lerin kaldırabileceğinden daha az hassas bir form faktöründe güvenli bir şekilde iletmek için genellikle kablo demetlerine ihtiyaç duyar. Bu nedenle, konnektörlerin de daha sağlam olması gerekir; güç kablolarının konnektörleri genellikle güçlendirilmiş bir box-header ve güvenli bir kilitleme mekanizmasının bir kombinasyonudur. En yaygın modeller, çeşitli tescilli cihazlarda ve ATX standardına uygun olarak masaüstü bilgisayarlarda kullanılan Molex'in mini-fit serisidir.

Bunlar, konnektörün dışında basit bir sallanan kilit tırnağını, hizalı kalmak için sürtünmeyi kullanan derin pinlerle birlikte kullanır. Fiş ve yuva arasındaki sürtünme miktarı nedeniyle bazılarının çıkarılması oldukça fazla kuvvet gerektirebilir. Hasarı önlemek için bu konnektörleri çıkarmaya çalışmadan önce kilidin devre dışı olduğundan her zaman emin olun.

Header'lar bir baskı devre üzerinde düz durduğunda, daha düşük profilli bir kısıtlamaya sığmak için tek bir pin sırası kullanabilirler. Aşağıdaki resim yatay eşleşmeye sahip düz formatlı bir header'ı göstermektedir. Bu nihayetinde hala bir header'dır, ancak yönü nedeniyle kullanımı biraz daha zahmetlidir. Konnektörü yuvasından nazikçe kaydırmak için bir plastik kanırtma aparatı kullanmak, nazikçe dışarı çıkarmak için yan yana alternatifler yapmak gerekebilir; bu konnektörler biraz uğraştırıcı olabilir, ancak nispeten sağlam ve öngörülebilirdir.

Kablo Konnektörlerini Tanıma ve Ayırma

Bu küçük, hassas konnektörler geleneksel bir header'a benzer, ancak fişin dikey olarak ve hafif bir açıyla çıkarılması gerekir. Bunlar, basit pin arayüzlü header'lardan çok edge konnektörlere benzeyen kontaklar kullanır ve en yaygın olarak kompakt cihazlarda fan konnektörleri olarak bulunur, daha büyük JST tarzı header'ların yerini alır.

Bunlar son derece hassastır ve hasarı önlemek için en üst düzeyde dikkat gösterilmelidir.

[Molex Pico-EZmate from https://www.ifixit.com/Guide/Mac+mini+(2...]

Listelenmemiş bir kart-kart konnektörü biliyorsanız lütfen yorum yapın veya bir düzenleme önerin.