Bilgisayar Anakartı Değişimi

Bir anakartı değiştirmek için gereken adımlar, anakartın ve kasanın özelliklerine, bağlanacak çevre birimlerine ve diğer detaylara göre değişiklik gösterir. Genel olarak süreç oldukça basit olsa da zaman alıcı olabilir:

• Mevcut anakarttaki tüm kabloları sökün ve tüm genişletme kartlarını çıkarın.
• Eski anakartı sabitleyen vidaları sökün ve anakartı çıkarın.
• CPU ve/veya belleği yeniden kullanacaksanız, bunları eski anakarttan çıkarıp yeni anakarta takın.
• Eski arka panel I/O şablonunu, yeni anakartla birlikte gelen şablonla değiştirin.
• Anakart montaj yükseltme vidalarını (standoff), yeni anakartın montaj delikleriyle eşleşecek şekilde gerektiği gibi çıkarın veya takın.
• Yeni anakartı yerleştirin ve tüm montaj deliklerinden vidalarla sabitleyin.
• Tüm genişletme kartlarını yeniden takın ve kabloları tekrar bağlayın.

İşin zorluğu detaylarda gizlidir. Bu bölümün geri kalanında, anakartı takma ve tüm bağlantıları doğru bir şekilde yapma sürecini açıklayacağız.

ÖNCE GELENLER

Bu süreçte, işlemciyi ve işlemci soğutucusunu (Bilgisayar İşlemcileri) ve (Bilgisayar Belleği) takarak anakartı zaten hazırladığınızı varsayacağız. Çok az istisna dışında, işlemciyi ve belleği anakartı kasaya yerleştirmeden önce takmak daha kolay ve daha güvenlidir.

Bir şeyleri sökmeye başlamadan önce, tüm önemli verilerinizin en az bir sağlam yedeğinin olduğundan emin olun. Windows ve uygulamaları yedekleme konusunda endişelenmenize gerek yok; ancak mümkünse posta istemcinizin, tarayıcınızın vb. yapılandırma bilgilerini yedeklemelisiniz. Çünkü eski bir anakartı aynı model yeni bir anakartla değiştirmediğiniz sürece, Windows'u ve tüm uygulamaları sıfırdan yeniden kurmanız gerekebilir.

Tüm kabloları ve harici çevre birimlerini sistemden ayırın ve sistemi düz, iyi aydınlatılmış bir çalışma alanına taşıyın; daha önce belirttiğimiz gibi mutfak masası bu iş için gelenekseldir. Sistemi yakın zamanda temizlemediyseniz, çalışmaya başlamadan önce kapsamlı bir temizlik yapın.

KALKTI, GİYİNDİ VE DUŞ ALDI

Anakartı takmak için belirli bir sırayı zorunlu olarak tarif etsek de, eğer başka bir yöntem daha mantıklı geliyorsa bu sıraya uymak zorunda değilsiniz. Anakartı kasaya taktıktan sonra genişletme kartlarını takmak gibi bazı adımlar, tarif ettiğimiz sırada gerçekleştirilmelidir çünkü bir adımı tamamlamak diğerini tamamlamanın ön koşuludur. Ancak çoğu adım için kesin sıra önemli değildir. Anakartı takarken, sıranın ne zaman önemli olduğu zaten belli olacaktır.

Kasanın yan panelini/panellerini çıkarın, anakarttaki tüm kabloları ayırın ve anakartı kasaya sabitleyen tüm vidaları sökün. Güç kaynağına dokunarak kendinizi topraklayın. Anakartı kasanın önüne doğru hafifçe kaydırın, düz bir şekilde kaldırın ve masanın üzerine veya iletken olmayan başka bir yüzeye koyun.

Anakartı çıkarmak daha fazla kirin ortaya çıkmasına neden olabilir. Eğer öyleyse, devam etmeden önce bu kiri temizlemek için bir fırça ve elektrik süpürgesi kullanın.

Her anakart bir arka panel I/O şablonu ile gelir. Mevcut şablon yeni anakarttaki giriş düzeniyle eşleşmiyorsa, eski şablonu çıkarmanız gerekecektir. Bir I/O şablonunu (veya kasayı) hasara uğratmadan çıkarmanın en iyi yolu, bir tornavida sapını kullanarak şablona kasanın dışından hafifçe bastırmak ve bu sırada parmaklarınızla şablonu içeriden destekleyerek yerinden çıkmasını sağlamaktır. Eğer eski anakart hala çalışır durumdaysa, daha sonra gerekebileceği düşüncesiyle eski şablonu onunla birlikte saklayın.

Yeni I/O şablonunu, yeni anakart üzerindeki arka panel I/O girişleriyle karşılaştırarak uyumlu olduklarından emin olun. Ardından yeni şablonu yerine bastırın. Kasanın içinden çalışarak, I/O şablonunun alt, sağ ve sol kenarlarını kasanın ilgili açıklığıyla hizalayın. I/O şablonu doğru şekilde konumlandırıldığında, Şekil 4-15'te gösterildiği gibi yerine oturması için kenarlar boyunca hafifçe bastırın. Yerine geçmelidir, ancak tam oturmasını sağlamak bazen birkaç deneme gerektirebilir. Şablonun kenarına bir tornavida veya lokma anahtarı sapıyla hafifçe bastırmak genellikle yardımcı olur.

Şekil 4-15: Yeni I/O şablonunu yerine bastırın

Biraz Esneklik Kötü Bir Şey Olabilir

I/O şablonunu yerleştirirken bükmemeye dikkat edin. Şablon deliklerinin anakart I/O panelindeki harici giriş konektörleriyle hizalanması gerekir. Şablon hafifçe bile olsa bükülürse, anakartı doğru şekilde yerleştirmek zor olabilir.

I/O şablonunu taktıktan sonra, anakartın arka panel konektörlerinin I/O şablonundaki ilgili deliklerle tam olarak temas ettiğinden emin olarak anakartı dikkatlice yerine kaydırın. Anakart montaj deliklerinin konumlarını, kasadaki yükseltme vidası (standoff) montaj konumlarıyla karşılaştırın. Bunun kolay bir yolu, anakartı yerine yerleştirip her bir anakart montaj deliğinden bir keçeli kalem sokarak altındaki ilgili yükseltme vidası konumunu işaretlemektir.

HİÇBİR DELİĞİ ATLAMAYIN

Anakartı öylece gözle incelerseniz, kalabalığın arasında montaj deliklerinden birini gözden kaçırmak kolaydır. Biz genellikle anakartı ışığa doğru tutarız, bu da montaj deliklerinin net bir şekilde görünmesini sağlar.

Gereksiz pirinç yükseltme vidalarını sökün ve her anakart montaj deliği için karşılık gelen bir yükseltme vidası olana kadar ek yükseltme vidaları takın. Yükseltme vidalarını parmaklarınızla veya kargaburun penseyle sıkabilseniz de, Şekil 4-16'da gösterildiği gibi 5 mm'lik bir lokma anahtarı kullanmak çok daha kolay ve hızlıdır. Yükseltme vidalarını el yordamıyla sıkın, ancak aşırı sıkmayın. Bir lokma anahtarıyla çok fazla tork uygulayarak dişleri bozmak kolaydır.

Şekil 4-16: Her montaj konumuna bir pirinç yükseltme vidası takın

Hiçbir Yükseltme Vidasını Atlamayın

Her yükseltme vidasının bir anakart montaj deliğiyle eşleştiğinden kesinlikle emin olun. Eşleşmeyen bir tane bulursanız sökün. "Fazladan" bir yükseltme vidasını yerinde bırakmak, anakarta ve/veya diğer bileşenlere zarar verebilecek bir kısa devreye neden olabilir.

Tüm yükseltme vidalarını taktıktan sonra, her anakart montaj deliğinin karşılık gelen bir yükseltme vidasına sahip olduğunu ve anakart montaj deliği olmayan yerlerde yükseltme vidası takılı olmadığını doğrulamak için son bir kontrol yapın. Son bir kontrol olarak, anakartı Şekil 4-17'de gösterildiği gibi kasanın üzerinde konumlandırırız ve her anakart montaj deliğinden aşağı bakarak altında bir yükseltme vidası olduğundan emin oluruz.

Şekil 4-17: Her anakart montaj deliği için bir yükseltme vidası takılı olduğunu ve fazladan yükseltme vidası olmadığını doğrulayın

Kalem ve Kağıt

Ayrıca, anakartı büyük bir kağıdın üzerine düz bir şekilde koyup bir keçeli kalemle tüm anakart montaj deliklerini kağıt üzerinde işaretleyerek tüm yükseltme vidalarının doğru takıldığını doğrulayabilirsiniz. Ardından işaretlerden birini ilgili yükseltme vidasıyla hizalayın ve yükseltme vidası kağıdı delene kadar bastırın. Kağıdı hizalamak için ikinci bir yükseltme vidasıyla aynı işlemi yapın ve ardından kağıdı her yükseltme vidasının etrafında düz bir şekilde bastırın. Yükseltme vidalarını doğru taktıysanız, her işaret delinecek ve işaret olmayan yerlerde delik olmayacaktır.

İşlemciyi ve belleği anakarta henüz takmadıysanız, devam etmeden önce bunu yapın. Ayrıntılı talimatlar için Bilgisayar İşlemcileri ve Bilgisayar Belleği bölümlerine bakın.

Anakartı Şekil 4-18'de gösterildiği gibi kasaya kaydırın. Arka panel I/O konektörlerini I/O şablonundaki ilgili deliklerle dikkatlice hizalayın ve anakart montaj delikleri daha önce taktığınız yükseltme vidalarıyla aynı hizaya gelene kadar anakartı kasanın arkasına doğru kaydırın. Arka panel konektörlerinin, ilgili topraklama tırnaklarının altına zarar vermeden kolayca girmesi için anakartı I/O şablonuna doğru hafifçe eğmeniz gerekebilir. Topraklama tırnaklarından hiçbirinin I/O panelindeki jakların içine girmediğinden kesinlikle emin olun. USB girişleri özellikle bu soruna yatkındır ve içine topraklama tırnağı girmiş bir USB girişi anakartı kısa devre yaptırabilir ve sistemin açılmasını engelleyebilir.

Şekil 4-18: Anakartı yerine kaydırın

Hiçbir Deliği veya Yükseltme Vidasını Atlamayın (Gerçekten)

Her montaj deliği için bir pirinç yükseltme vidası takılı olduğundan ve montaj deliği olmayan hiçbir yerde pirinç yükseltme vidası bulunmadığından emin olmak için bir kez daha kontrol edin. Teknik inceleme ekibimizden biri, özellikle genişletme yuvalarına yakın olan ve anakart tarafından kapatılan tüm kullanılmayan yükseltme vidası konumlarına boyuna göre kesilmiş beyaz naylon yükseltme vidaları takmayı öneriyor. Bir başkası ise bir set tahta çubuk kullanıyor. Bunu yapmak anakarta daha fazla destek sağlar ve zorlu bir genişletme kartını yerine oturturken anakartı çatlatma olasılığınızı azaltır.

Anakartı sabitlemeden önce, arka panel I/O konektörlerinin Şekil 4-19'da gösterildiği gibi I/O şablonuyla düzgün bir şekilde birleştiğini doğrulayın. I/O şablonu, arka panel I/O konektörlerini topraklayan metal tırnaklara sahiptir. Bu tırnaklardan hiçbirinin bir port konektörünün içine girmediğinden emin olun. Yanlış bükülmüş bir tırnak, en iyi ihtimalle portu engelleyerek kullanılamaz hale getirir ve en kötü ihtimalle anakartı kısa devre yaptırabilir.

Şekil 4-19: Arka panel konektörlerinin I/O şablonuyla temiz bir şekilde birleştiğini doğrulayın

Anakartı konumlandırdıktan ve arka panel I/O konektörlerinin I/O şablonuyla temiz bir şekilde birleştiğini doğruladıktan sonra, Şekil 4-20'de gösterildiği gibi bir montaj deliğinden ilgili yükseltme vidasına bir vida takın.

Şekil 4-20: Anakartı sabitlemek için tüm montaj deliklerine vida takın

İki veya üç vida takana kadar anakartın düzgün konumlanmasını sağlamak için baskı uygulamanız gerekebilir.

Tüm delikleri ve yükseltme vidalarını hizalamakta zorluk yaşıyorsanız, karşı köşelere iki vida takın ancak bunları tamamen sıkmayın. Bir elinizi kullanarak anakartı, tüm delikler yükseltme vidalarıyla eşleşecek şekilde hizalamak için bastırın. Ardından bir veya iki vida daha takın ve tamamen sıkın. Anakartı, tüm yükseltme vidalarına vida takıp sıkarak sabitleme işlemini tamamlayın.

Hizalama Sorunlarıyla Başa Çıkma

Üst kalite anakartlarda ve kasalarda tüm delikler mükemmel bir şekilde hizalanır. Ucuz ürünlerde bu her zaman doğru değildir. Bazen anakartı sabitlemek için sadece birkaç vida kullanmak zorunda kaldık. Hem anakartı fiziksel olarak desteklemek hem de tüm topraklama noktalarının gerçekten topraklanmasını sağlamak için hepsini kullanmayı tercih ederiz, ancak tüm delikleri hizalayamıyorsanız elinizden geldiğince çok vida takın.

Anakart sabitlendikten sonraki adım, ön paneldeki başlatma düğmesi ve uyarı ışığı kablolarını anakarta bağlamaktır. Kabloları bağlamaya başlamadan önce bunları inceleyin. Her konektör tanımlayıcı bir şekilde etiketlenmiş olmalıdır; örneğin, "Power" (Güç), "Reset" (Sıfırlama) ve "HDD LED" (Sabit Disk Etkinlik Işığı). (Eğer etiketlenmemişse, hangi düğmeye veya ışığa bağlandığını belirlemek için her kabloyu kasanın önüne kadar takip etmeniz gerekecektir.) Bu tanımları anakart üzerindeki ön panel konektör pinleriyle eşleştirerek doğru kabloyu uygun pinlere bağladığınızdan emin olun. Şekil 4-21; Güç Düğmesi, Sıfırlama Düğmesi, Güç Işığı ve Sabit Disk Etkinlik Işığı konektörleri için tipik pin düzenlerini gösterir.

Şekil 4-21: Tipik ön panel konektör pin düzenleri (görsel Intel Corporation'ın izniyle)

KENDİ YOLUNDAN GİT

Bu örnek pin düzenleri belirli bir anakart içindir: Intel D865PERL. Sizin anakartınız farklı pin düzenleri kullanıyor olabilir, bu nedenle kabloları bağlamadan önce doğru pin düzenlerini doğruladığınızdan emin olun.

• Güç Düğmesi ve Sıfırlama Düğmesi konektörleri kutupsuzdur ve her iki yönde de bağlanabilir.
• Sabit Disk Etkinlik Işığı kutupludur ve toprak (genellikle siyah) kablosu 3. Pine, sinyal (genellikle kırmızı veya beyaz) kablosu ise 1. Pine gelecek şekilde bağlanmalıdır.
• Birçok anakart iki adet Güç Işığı konektörü sağlar; biri 2 konumlu bir Güç Işığı kablosunu kabul ederken, diğeri 1 ve 3. konumlarda kabloları olan 3 konumlu bir Güç Işığı kablosunu kabul eder. Hangisi uygunsa onu kullanın. Güç Işığı konektörleri genellikle çift kutupludur ve tek renkli (genellikle yeşil) veya çift renkli (genellikle yeşil/sarı) bir Güç Işığı'nı destekleyebilir.

STANDARTLARLA İLGİLİ GÜZEL ŞEY, ONLARDAN ÇOK FAZLA OLMASIDIR

Intel standart bir ön panel konektör bloğu tanımlamış ve bu standardı kendi anakartları için kullanıyor olsa da, diğer anakart üreticilerinin çok azı bu standarda bağlı kalmaktadır. Buna göre, Intel standardını takip etmeyen anakartlar için kullanışsız olacak Intel standardında monolitik bir konektör bloğu sağlamak yerine, çoğu kasa üreticisi her düğme ve gösterge için ayrı 1, 2 veya 3 pinli konektörler sağlar.

Her kablo için doğru yönü belirledikten sonra; Güç Düğmesi, Sıfırlama Düğmesi, Güç Işığı ve Sabit Disk Etkinlik Işığı'nı Şekil 4-22'de gösterildiği gibi bağlayın. Tüm kasalarda anakart üzerindeki her konektör için kablo bulunmaz ve tüm anakartlarda kasa tarafından sağlanan tüm kablolar için konektör yoktur. Örneğin, kasa bir hoparlör kablosu sağlayabilir ancak anakart dahili bir hoparlöre sahip olabilir ve harici bir hoparlör için bağlantı noktası olmayabilir. Tersine, anakart kasa üzerinde karşılık gelen bir kablosu olmayan Kasa İzinsiz Giriş Konektörü gibi özellikler için konektörler sağlayabilir; bu konektörler kullanılmadan kalır.

Şekil 4-22: Ön panel başlatma düğmesi ve uyarı ışığı kablolarını bağlayın

Üç, İkiye Sığmaz

Bazen 2 kablolu bir kablonun 3 pinli bir konektöre sahip olduğu ve kabloların 1 ve 3 numaralı pinlere bağlı olduğu bir durumla karşılaşırsınız. Anakartta benzer bir konektör varsa sorun yoktur, ancak bazen bu kablonun iki bitişik pini olan bir anakart konektörüne bağlanması gerekir. Bazı anakartlar alternatif bir 3 pinli konektör sağlar, ancak birçoğu sağlamaz. Bu durumda en iyi çözüm, 3 pinli konektörü keskin bir bıçak veya makasla ortadan ikiye bölerek ayrı ayrı konektörlere sahip iki kablo elde etmektir.

Ön panel kablolarını bağlarken ilk seferde doğru yapmaya çalışın, ancak yanlış yaparsanız da çok endişelenmeyin. Sistemin başlaması için düzgün bağlanması gereken güç düğmesi kablosu dışında, diğer ön panel başlatma düğmesi ve uyarı ışığı kablolarının hiçbiri kritik değildir ve yanlış bağlamak sisteme zarar vermez. Düğme kabloları (güç ve sıfırlama) kutupsuzdur. Hangi pinin sinyal, hangisinin toprak olduğunu dert etmeden her iki yönde de bağlayabilirsiniz. Bir uyarı ışığı kablosunu ters bağlarsanız, olabilecek en kötü şey ışığın yanmamasıdır. Çoğu kasa toprak için ortak bir kablo rengi, genellikle siyah, sinyal içinse renkli bir kablo kullanır.

Çoğu kasa bir veya iki ön panel USB 2.0 portu sağlar ve çoğu anakart buna karşılık gelen dahili USB konektörleri sunar. USB'yi ön panele yönlendirmek için, her ön panel USB portundan gelen bir kabloyu karşılık gelen dahili konektöre bağlamanız gerekir. Şekil 4-23, diğer anakart üreticilerinin çoğu tarafından da kullanılan standart Intel dahili ön panel USB konektör pin düzenlerini gösterir.

Şekil 4-23: Tipik ön panel USB konektör pin düzenleri (görsel Intel Corporation'ın izniyle)

Bazı kasalar, standart Intel düzenini kullanan anakart USB pinlerine eşleşen monolitik 10 pinli bir USB konektörü sağlar. Böyle bir kasayla, ön panel USB portlarını bağlamak, o monolitik konektörü anakart üzerindeki pinlere takmak kadar basittir. Ne yazık ki, bazı kasalar bunun yerine her biri tek bir konektöre sahip sekiz ayrı kablo sağlar. Şekil 4-24, Robert'ın (nihayet) sekiz kabloyu da doğru pinlere bağladığını gösterir.

Şekil 4-24: Ön panel USB kablolarını bağlayın

El Becerisi

Evet, Robert'ın tek bir 4 pinli konektörü pinlerin üzerine kaydırıyormuş gibi göründüğünü biliyoruz ama bize güvenin, onlar dört ayrı kablo. Robert'ın tüm kabloları doğru bir şekilde bağlamanın en iyi yolunun, dört kabloyu tek bir konektör gibi hizalayıp parmakları arasında sıkıştırmak ve ardından konektör grubunu pinlerin üzerine kaydırmak olduğunu buldu. İkinci dörtlü grubu pinlere takmak ilk sete göre çok daha zordur. Teknik inceleme ekibimizden birkaçı (bunu düşünemeyen tek biz miyiz?) ayrı pinleri doğru şekilde hizalayıp parmaklarınızla tutmanızı ve bir kablo bağı kullanarak onları yerinde sabitleyerek orijinal ayrı konektörlerden monolitik bir konektör bloğu oluşturmanızı önerdi.

Anakartınız ve kasanız ön panel FireWire ve/veya ses konektörleri için olanak sağlıyorsa, konektörlerin ve kabloların pin düzenlerinin karşılık geldiğinden emin olarak bunları aynı şekilde takın.

Optik Disk Ses Kablosu Ne Olacak?

Yıllar önce, optik sürücüden gelen ses kablosunu anakart ses konektörüne veya ses kartına bağlamak temel bir adımdı çünkü sistemler, optik sürücüden o kabloyla sağlanan analog sesi kullanırdı. O kabloyu bağlamazsanız, sürücüden ses alamazdınız. Tüm modern optik sürücüler ve anakartlar, özel bir ses kablosu yerine veriyolu üzerinden iletilen dijital sesi destekler. Günümüzde az sayıda optik sürücü veya anakart analog ses kablosu içerir, çünkü buna nadiren ihtiyaç duyulur.

Varsayılan olarak etkinleştirilen dijital ses ayarını doğrulamak için Windows 2000/XP Aygıt Yöneticisi'ni kullanarak optik sürücünün Aygıt Özellikleri sayfasını görüntüleyin. "Dijital CD sesini etkinleştir" onay kutusu işaretli olmalıdır. Değilse, dijital sesi etkinleştirmek için kutucuğu işaretleyin. Onay kutusu gri görünüyorsa, hiç görünmüyorsa veya yeniden başlatmanın ardından işaretli kalmıyorsa, optik sürücünüz ve/veya anakartınız dijital sesi desteklemiyordur. Bu durumda, sürücüyü anakartınızdaki veya ses kartınızdaki CD-ROM ses konektörüne bağlamak için bir MPC analog ses kablosu kullanmanız gerekecektir. Ayrıca, bazı eski ses uygulamaları dijital sesi desteklemez, bu nedenle sistem dijital sesi desteklese bile analog ses kablosunun takılmasını gerektirir.

Birçok modern optik sürücü iki ses konektörü sağlar; 4 pinli bir MPC analog ses konektörü ve anakartınızdaki veya ses kartınızdaki Sony Philips Dijital Arayüz (SP/DIF) ses konektörüne veya Dijital-giriş ses konektörüne bağlayabileceğiniz 2 pinli bir dijital ses konektörü. Ses kablosunu yalnızca gerekliyse takmanızı öneririz. Aksi takdirde, kablosuz olarak da işinizi görebilirsiniz.

Bir sonraki adım, sürücü veri kablolarını Şekil 4-25 ve Şekil 4-26'da gösterildiği gibi anakart arayüzlerine yeniden bağlamaktır. Her veri kablosunu doğru arayüze bağladığınızdan emin olun. Ayrıntılar için Optik Sürücüler ve Sabit Diskler bölümlerine bakın.

Şekil 4-25: Serial ATA veri kablosunu/kablolarını anakart arayüzüne/arayüzlerine bağlayın

Şekil 4-26: ATA veri kablosunu/kablolarını anakart arayüzüne/arayüzlerine bağlayın

Düzen Önemlidir

Sürücü veri kablolarını bağladıktan sonra öylece boşlukta sallanmalarına izin vermeyin. Bu sadece amatörce görünmekle kalmaz, aynı zamanda hava akışını engelleyebilir ve aşırı ısınmaya neden olabilir. Kabloları düzgünce saklayın, bant, kablo bağı veya cırt cırtlı bağlar kullanarak kasaya sabitleyin. Gerekirse kabloları diğer kabloların ve engellerin etrafından yönlendirmek için geçici olarak sökün ve düzgün konumlandırdıktan sonra tekrar bağlayın.

Bir sonraki adım, güç kaynağından gelen güç konektörlerini anakarta yeniden bağlamaktır. Ana ATX Güç Konnektörü, genellikle anakartın sağ ön kenarına yakın bir yerde bulunan 20 pinli veya 24 pinli bir konektördür. Güç kaynağından gelen ilgili kabloyu bulun, kablonun konektörle düzgün hizalandığını doğrulayın ve Şekil 4-27'de gösterildiği gibi tam olarak oturana kadar kabloya sıkıca bastırın. Konektörün yan tarafındaki kilitleme tırnağı, soket üzerindeki ilgili çıkıntının üzerine geçerek yerine oturmalıdır.

Şekil 4-27: Ana ATX Güç Konnektörünü bağlayın

Lütfen Yerine Oturtun

Ana ATX Güç Konnektörünün tam olarak oturduğundan kesinlikle emin olun. Kısmen oturan bir konektör, sorun gidermesi çok zor olan küçük problemlere neden olabilir.

FRANCISCO GARCÍA MACEDA'DAN TAVSİYE

Bazı güç kaynakları şu anda, normal 20 pinli konektörün bir ucunda birkaç kilitleme tırnağı veya sürgülü oluk bulunan birleşik 20/24 pinli konektörlerle satılmaktadır. Güç kaynağında ayrıca, 20 pinli konektöre takabileceğiniz veya kaydırabileceğiniz, böylece onu 24 pinli bir konektöre dönüştürebileceğiniz, eşleşen tırnaklara veya raylara sahip ATX12V konektörüne çok benzeyen 4 pinli bir konektör de bulunur. İnsanların bu tür bir güç kaynağını reddettiklerini gördüm çünkü nasıl çalıştığını anlamıyorlar: ya 24 pinli bir güç kaynağına ihtiyaçları var ve 4 pinli konektör takılı değil ya da 20 pinli bir güç kaynağına ihtiyaçları var ve 4 pinli konektör takılı. Her iki durumda da kombinasyon mekanizmasını çözemiyorlar ve bu nedenle güç kaynağının anakartlarıyla uyumsuz olduğunu düşünüyorlar.

20 Pinli ve 24 Pinli Anakartlar ve Güç Kaynakları

Birçok yeni anakart, o konektörün orijinal 20 pinli versiyonu yerine daha yeni 24 pinli ATX Ana Güç Konnektörünü kabul edecek şekilde tasarlanmıştır. Yeni anakart 20 pinli ve güç kaynağınız 24 pinli ise, 24 pinli kabloyu 20 pinli anakarta bağlayabilir ve fazladan dört pini boşta bırakabilirsiniz. Anakartta konektöre çok yakın bileşenler varsa, 24 pinli kablo tam oturmayabilir. Bu durumda, 24 pinli kabloyu 20 pinli anakart konektörüne uyarlayan bir adaptör kablosu satın alın.

Tersine, anakart 24 pinli ve güç kaynağınız 20 pinli ise, anakart 20 pinli kablonun sağlayabileceğinden daha fazla akım gerektirebilir. Bu durumda anakartta standart bir Molex (sabit disk) güç konektörü olacaktır. 20 pinli ATX Ana Güç Konnektörü kablosunu anakarttaki 24 pinli sokete bağladıktan sonra, güç kaynağından gelen Molex sabit disk güç konektörlerinden birini anakart üzerindeki yardımcı güç konektörü soketine bağlayın. Bunu yapmamak, sistemin açılmamasına veya başka sorunlara neden olabilir.

Pentium 4 sistemleri, anakartın standart ATX Ana Güç Konnektörü ile sağlandığından daha fazla güç gerektirir. Intel, işlemciye güç sağlayan VRM'e (Voltaj Regülatör Modülü) doğrudan ek +12V akımı yönlendiren ATX12V Konnektörü adında tamamlayıcı bir konektör geliştirdi. Çoğu Pentium 4 anakartında ATX12V konektörü işlemci soketinin yakınında bulunur. ATX12V konektörü anahtarlıdır. Kablo konektörünü anakart konektörüne göre doğru şekilde hizalayın ve Şekil 4-28'de gösterildiği gibi plastik tırnak kilitlenene kadar kablo konektörünü yerine bastırın.

Şekil 4-28: ATX12V Güç Konnektörünü bağlayın

KABLOSUZ HAYAT

ATX12V konektörünü bağlamamak, yeni toplanan Pentium 4 sistemlerinde ilk açılış hatalarının en yaygın nedenlerinden biridir. Sistemi ilk kez çalıştırdığınızda hiçbir şey olmuyorsa, muhtemelen ATX12V konektörünü bağlamayı unuttuğunuz içindir.

Bir sonraki adım, ekran kartını ve/veya çıkardığınız diğer genişletme kartlarını yeniden takmaktır. Bunu yapmak için her adaptörü karşılık gelen anakart yuvasıyla hizalayın. Kart üzerindeki harici konektörlerin yuva kenarlarından geçtiğinden emin olun. Kartı yuvayla dikkatlice hizalayın ve Şekil 4-29'da gösterildiği gibi yerine oturana kadar her iki baş parmağınızı kullanarak sıkıca aşağı bastırın.

Şekil 4-29: Ekran kartını hizalayın ve oturması için sıkıca bastırın

Lütfen Yerine Oturtun II

Yeni toplanan bir sistem açılmadığında, en yaygın neden ekran kartının tam oturmamış olmasıdır. Bazı adaptör, kasa ve anakart kombinasyonları, adaptörü düzgün bir şekilde takmayı oldukça zorlaştırır. Adaptör tam oturmuş gibi görünebilir. Hatta yerine oturduğuna dair bir tık sesi bile duyabilirsiniz. Bu bir garanti değildir. Kart temas noktalarının yuvaya tamamen girdiğinden ve adaptör tabanının yuvaya paralel ve tam temas halinde olduğundan her zaman emin olun. Birçok anakartta, Şekil 4-29'da soğutucunun sağ alt kısmında iki kahverengi tırnak olarak görünen bir tutma braketi bulunur. Bu braket, adaptör takıldığında yerine oturan bir çentikle eşleşir. Kartı daha sonra çıkarmanız gerekirse, kartı çekmeye çalışmadan önce tutma braketini açmak için bu tırnaklara basmayı unutmayın.

Ekran kartının tam oturduğundan emin olduktan sonra, Şekil 4-30'da gösterildiği gibi braketten kasaya bir vida takarak sabitleyin. Ekran kartının harici olarak beslenen bir fanı varsa veya harici bir güç bağlantısı gerektiriyorsa, başka bir göreve geçmeden önce ekran kartına bir güç kablosu bağladığınızdan emin olun. Diğer tüm genişletme kartlarını aynı şekilde takın ve başka bir adıma başlamadan önce gerektirdikleri güç veya veri kablolarını bağladığınızdan emin olun.

Şekil 4-30: Ekran kartı braketini bir vidayla sabitleyin

Bu noktada anakart yükseltmesi neredeyse tamamlandı. Her şeyi tekrar kontrol etmek için birkaç dakikanızı ayırın. Tüm kabloların düzgün bağlandığından ve kasanın içinde gevşek bir şey olmadığından emin olun. Kısa devreye neden olabilecek gevşek vida veya başka nesneler olmadığından emin olmak için sistemi kaldırıp yanlara, ardından öne ve arkaya doğru hafifçe eğeriz. Aşağıdaki kontrol listesini kullanın:

• Güç kaynağı uygun giriş voltajına ayarlanmış (bkz. Computer Power Supplies and Protection)
• Gevşek alet veya vida yok (kasayı hafifçe sallayın)
• Soğutucu/fan ünitesi düzgün monte edilmiş; CPU fanı bağlı (bkz. Computer Processors)
• Bellek modülleri tam oturmuş ve kilitlenmiş (bkz. Computer Memory)
• Ön panel başlatma düğmesi ve uyarı ışığı kabloları düzgün bağlanmış
• Ön panel I/O, USB ve diğer dahili kablolar düzgün bağlanmış
• Sabit disk veri kablosu (bkz. Hard Drives) sürücüye ve anakarta bağlı
• Sabit disk güç kablosu bağlı
• Optik sürücü veri kablosu (bkz. Optical Drives) sürücüye ve anakarta bağlı
• Optik sürücü güç kablosu bağlı
• Varsa optik sürücü ses kablosu/kabloları bağlı
• Varsa disket sürücü veri ve güç kabloları bağlı
• Tüm sürücüler, uygun şekilde sürücü yuvasına veya kasaya sabitlenmiş
• Genişletme kartları tam oturmuş ve kasaya sabitlenmiş
• Ana ATX güç kablosu bağlı
• Varsa ATX12V ve/veya yardımcı güç kabloları bağlı
• Varsa ön ve arka kasa fanları takılı ve bağlı
• Tüm kablolar düzenlenmiş ve saklanmış

Sadece İyiler Genç Ölür

Arka güç düğmesini açtığınızda sistem kısa bir anlığına hayata döner ve ardından kapanır. Bu tamamen normal bir davranıştır. Güç kaynağı elektrik aldığında çalışmaya başlar. Anakartın ona çalışmasını söylemediğini çabucak fark eder ve bu yüzden tekrar kapanır. Tek yapmanız gereken ön paneldeki güç düğmesine basmaktır ve sistem normal şekilde başlayacaktır.

Her şeyin olması gerektiği gibi olduğundan emin olduktan sonra duman testinin zamanı geldi. Kapağı şimdilik açık bırakın. Güç kablosunu duvar prizine ve ardından sistem birimine bağlayın. Güç kaynağınızın arkasında gücü kontrol eden ayrı bir anahtarlı düğme varsa, bu anahtarı "1" veya "açık" konumuna getirin. Kasanın önündeki ana güç düğmesine basın; sistem çalışmalıdır. Güç kaynağı fanının, CPU fanının ve kasa fanının döndüğünden emin olun. Ayrıca sabit diskin çalıştığını duymalı ve sistemin normal şekilde başladığını belirten o mutlu bip sesini almalısınız. Bu noktada her şey düzgün çalışıyor olmalıdır.

Sistemi kapatın, güç kablosunu çıkarın, yan panelleri tekrar takın ve sistemi orijinal konumuna geri taşıyın. Ekranı, klavyeyi, fareyi ve diğer tüm harici çevre birimlerini tekrar bağlayın ve sistemi çalıştırın.

Windows'u Kurtarma

Anakartı değiştirdiğinizde, değiştirilen anakart orijinaliyle aynı model değilse, mevcut Windows XP kurulumu yeni anakart için yanlış yapılandırılmış olacaktır. Sabit diski tamamen temizleyip her şeyi sıfırdan kurabilseniz de, daha kolay bir yol vardır.

1. Sistemin önce optik sürücüden önyükleme yapacak şekilde yapılandırıldığından emin olun.
2. Windows XP dağıtım diskini başlatın. İstendiğinde, Windows'u yüklemek için Enter tuşuna basın. (Onarım Konsolu için "R" seçeneğini seçmeyin.) Lisans ekranında, lisansı kabul etmek için F8'e basın.
3. Windows Kurulumu, mevcut Windows kurulumunu algılar ve size yeni bir kopya yükleme veya mevcut kopyayı onarma seçeneği sunar. Bu sefer, mevcut Windows kurulumunun vurgulandığından emin olun ve Onarım seçeneğini belirlemek için R tuşuna basın.
4. Windows Kurulumunu tamamlayın ve sistemi yeniden başlatın. (Muhtemelen Windows'u yeniden etkinleştirmeniz gerekecektir.)
5. Yeni anakart için video, ses, ağ ve diğer sürücüleri yükleyin.

Ek bilgi için Microsoft Bilgi Bankası Makalesi 315341'e bakın, "Windows XP'nin yerinde yükseltmesi (yeniden kurulumu) nasıl gerçekleştirilir" (Bilgi Bankası'nı http://support.microsoft.com adresinden arayın).

Bilgisayar Anakartları Hakkında Daha Fazla Bilgi