Optical Disc Types

En eski CD'lerden en yeni yüksek kapasiteli DVD'lere kadar tüm yaygın optik diskler, orijinal CD teknik özelliklerini temel alır. Standart bir CD veya DVD'nin boyutları, 120 mm çap (60 mm yarıçap) ve 1,2 mm kalınlıktadır; merkezinde ise sürücünün dönen miline oturan 15 mm çapında bir delik bulunur.

Ticari CD ve DVD'ler fiziksel bir damgalama süreciyle üretilir ve preslenmiş diskler veya damgalı diskler olarak adlandırılır. Ticari diskler tek taraflı veya çift taraflı olabilir; veri tarafı veya tarafları neredeyse her zaman yansıtıcı gümüş rengindedir. Yazılabilir diskler, ışıkla değiştirilebilen bir boya veya başka bir madde katmanı üzerinde nispeten yüksek güçlü bir lazerin çalıştırılmasıyla üretilir ve her zaman tek taraflıdır. Yazılabilir bir diskin veri tarafı, metalik gümüş veya altından sarı-yeşile veya koyu maviye kadar neredeyse her renkte olabilir. Yazılabilir bir diskin türünü veya kalitesini veri tarafını görsel olarak inceleyerek belirlemek mümkün değildir.

Görünüş benzerliklerine rağmen diskler arasında birçok fark vardır. Diskler; destekledikleri yazılabilir standartlar, kullandıkları boyalar ve diğer malzemeler, farklı yazıcı ve oynatıcı modelleriyle uyumluluk, arşivsel kararlılık ve genel kalite açısından farklılık gösterir.

CD yazıcılar artık eskimiş olsa da, yazılabilir CD diskleri milyarlarca satılmaya devam ediyor. Yazılabilir CD'ler ucuzdur (kaliteli markalar bile indirimdeyken tane başına 0,10 $ gibi düşük fiyatlarla toplu olarak satın alınabilir) ve ses CD'lerini çoğaltmak, çalışma verilerinizin hızlı yedeklerini almak ve kapasitelerinin yeterli olduğu diğer görevler için idealdir. Yazılabilir CD'ler, CD yazıcılar (elbette) ve çoğu DVD yazıcı tarafından yazılabilir. İki tür yazılabilir CD vardır:

===

CD-R (CD-Recordable) diskler, küçük istisnalar dışında sadece bir kez yazılabilir. Veriler bir kez kaydedildiğinde, üzerine yazılamaz veya silinemez. CD-R diskleri eskiden destekledikleri maksimum yazma hızlarına göre farklılık gösterse de, şu anda satılan neredeyse tüm CD-R diskler 48X ila 52X yazma hızları için derecelendirilmiştir ve bu nedenle neredeyse tüm optik sürücülerde kullanılabilir. CD-R diskler, tüm CD yazıcılar ve neredeyse tüm DVD yazıcılar tarafından yazılabilir. Bazı eski ev tipi ses cihazları ve otomobil CD çalarlar onları reddetse de, CD-R diskler modern herhangi bir optik sürücü veya oynatıcı tarafından okunabilir.

CD-R diskler temel olarak kapasite ve kalite açısından farklılık gösterir. Standartlara uygun bir CD-R disk, 74 dakikalık ses veya yaklaşık 650 MB veri depolar. Standart dışı olmalarına rağmen, bugün satılan CD-R'lerin çoğu yaklaşık 80 dakikalık ses veya 700 MB veri kapasitesine sahiptir. Aslında, 74 dakikalık disklerin 63 dakikalık diskleri piyasadan silmesine neden olan aynı sebepten ötürü, günümüzde 74 dakikalık disk bulmak neredeyse imkansızdır.

DAHA FAZLASI GEREKSİZ OLDUĞUNDA

Yazılabilir DVD'ler uygun fiyatlı hale gelmeden önce, bazı CD-R sürücü ve disk üreticileri 90 dakikalık ses (790 MB veri) ve hatta 99 dakikalık ses (870 MB veri) depolayan sürücüler ve diskler piyasaya sürerek sınırları zorlamaya çalıştılar. Bazı sürücüler mükemmeldi ve bugün hala kullanılabilir durumda olsa da, "genişletilmiş kapasiteli" diskler en iyi ihtimalle güvenilmezdi; onları yazan sürücüde bile sık sık okuma hataları üretiyorlardı ve genellikle birçok sürücüde yüklenmeyi bile reddediyorlardı. Neyse ki, genişletilmiş kapasiteli CD-R diskler hak ettiği bir sonla piyasadan çekildi ve bugün onları bulmak neredeyse imkansız. Eğer rafınızda 90 veya 99 dakikalık CD-R'ler varsa, kendinize bir iyilik yapın ve onları atın.

Kalite farklılıklarını belirlemek daha zordur ancak yine de oldukça gerçektir. Diskler, yapımında kullanılan malzemelerin kalitesi ve üretim sırasında kalite sorunlarına gösterilen özen açısından farklılık gösterir. Yansıtıcı tabakayı kaplamak için kullanılan malzemenin türü gibi önemsiz bir şey bile, bir diskin arşivsel kararlılığı üzerinde önemli bir etkiye sahip olabilir. Taiyo-Yuden tarafından üretilen CD-R diskleri öneririz. TY diskleri mevcut değilse, Maxell, TDK veya Verbatim tarafından üretilen CD-R diskler de mükemmeldir. Bazı üreticilerin bir "ekonomi" serisi ve bir "premium" serisi diski olduğunu unutmayın. Ekonomi sınıfı diskler almayı aklınızdan bile geçirmeyin. Disk başına birkaç kuruş tasarruf etmek için bu riski almaya değmez.

===

CD-RW (CD-Rewritable) diskler, yeni veriler için yer açmak amacıyla eski verilerin silinmesi veya üzerine yazılması yoluyla defalarca yazılabilir. CD-RW diskler 1.000 defaya kadar yeniden yazılabilir.

Derecelendirilmiş disk hızı CD-RW için CD-R'den daha önemlidir. Çoğu yazıcı herhangi bir CD-R diskini sürücünün desteklediği en yüksek CD-R hızında memnuniyetle yakarken (veya yakmaya çalışırken), birçok yazıcı CD-RW disklerini diskin derecelendirilmiş hızından daha hızlı yakmayı reddeder. Şu anda mevcut olan dört tür CD-RW ortamı vardır:

• Standart Hızlı CD-RW diskleri, 1X ila 4X yazma için derecelendirilmiştir ve yalnızca eski CD-RW yazıcılarda kullanılabilir.
  • Yüksek Hızlı CD-RW diskleri, 4X ila 12X yazma için derecelendirilmiştir ve High Speed CD-RW veya Ultra Speed CD-RW logosuna sahip CD-RW yazıcılarda kullanılabilir.
  • Ultra Hızlı CD-RW diskleri, 12X, 16X ve 24X yazma için derecelendirilmiştir ve High Speed CD-RW veya Ultra Speed CD-RW logosuna sahip CD-RW yazıcılarda kullanılabilir.
  • Ultra Hızlı+ CD-RW diskleri, 32X yazma için derecelendirilmiştir ve High Speed CD-RW veya Ultra Speed CD-RW logosuna sahip CD-RW yazıcılarda kullanılabilir.

CD-RW diskler her zaman üvey evlat muamelesi görmüştür ve artık yaygınlığını koruyan CD-R disklerine kıyasla çok daha az bulunabilmektedir. Yakın tarihli neredeyse tüm optik sürücüler ve çoğu yeni CD ve DVD oynatıcı CD-RW diskleri okuyabilse de, birçok insanın CD-RW'yi uygulanabilir bir teknoloji olarak görmemesine neden olan birçok erken dönem uyumluluk sorunu yaşanmıştır. CD-RW kritik bir kitleye ulaşmaya başladığında, o dönemdeki birçok CD-ROM ve DVD-ROM sürücü ile çoğu ev tipi ses cihazı ve otomobil CD çaları CD-RW disklerini okumayı reddediyordu.

CD-R disklerde olduğu gibi, CD-RW disk markaları arasında da önemli kalite farklılıkları vardır. Standart Hızlı ve Ultra Hızlı+ diskleri artık bulmak zordur ve bunlar için marka önerimiz yoktur. Yüksek Hızlı CD-RW diskleri (genellikle 12X olarak etiketlenir) ve Ultra Hızlı CD-RW diskleri (genellikle 24X olarak etiketlenir) için Verbatim'i öneririz.

İkilik ve onluk sistem

Üreticiler disk kapasitesini onluk notasyonda belirtirler. Örneğin, 4,7 GB kapasiteye sahip olduğu söylenen yazılabilir bir DVD aslında (üç aşağı beş yukarı) 4.700.000.000 bayt depolar. Geleneksel ikili notasyon kullanıldığında, bu diskin kapasitesi 4.700.000.000 bayt / 1024 = 4.589.843,75 KB / 1024 = 4.482,269+ MB / 1024 = 4,377+ GB'tır ki bu genellikle 4,4 GB'a yuvarlanır.

Yalnızca CD-R ve CD-RW standartlarının bulunduğu yazılabilir CD'lerin aksine, yazılabilir DVD için çok sayıda standart vardır. Bu yazılabilir DVD formatlarının çoğalması, 1990'ların sonlarında başlayan ve günümüzde bile devam eden "format savaşlarına" dayanmaktadır. Sonuç olarak, yeniden yazılabilir DVD diskleri için üç, tek seferlik yazılan DVD diskleri için dört ana standart mevcuttur. İlginç bir şekilde, yeniden yazılabilir standartlar genellikle karşılık gelen tek seferlik yazılan standartlardan önce gelir. İşte başlıca yeniden yazılabilir standartlar:

===

DVD-RAM sürücüleri ilk olarak 1998'de piyasaya sürüldü ve piyasadaki diğer tüm yazılabilir DVD standartlarını geride bıraktı. DVD Forum (http://www.dvdforum.org), DVD-RAM'i başlangıçta öncelikle PC'lerde kullanılmak üzere tanıttı, ancak DVD-RAM daha sonra ev videosu kaydı için biraz popülerlik kazandı. Piyasaya ilk çıkan olmasına rağmen DVD-RAM hiçbir zaman gerçekten tutulmadı. Yüksek sürücü fiyatları, pahalı ortamlar ve yavaş performansın birleşimi, DVD-RAM'i daha başlangıç aşamasında mahkum etti. Orijinal DVD-RAM teknik özelliklerinin disklerin kartuş içine yerleştirilmesini gerektirmesi de yardımcı olmadı; bu durum DVD-RAM disklerinin fiyatını yüksek tuttu ve DVD-RAM sürücülerinin dizüstü bilgisayarlarda kullanılmasını engelledi. DVD-RAM'in tek kurtarıcı yanı, diğer yazılabilir DVD formatlarından çok daha sağlam hata algılama ve düzeltme içermesidir, bu da DVD-RAM'i yedeklemeler ve benzeri veri odaklı görevler için özellikle uygun hale getirir.

DVD-RAM sürücüleri hala üretilmekte ve az sayıda satılmaya devam etmektedir. DVD-RAM sürücüleri 5X hızında yazar, bu da diğer yeniden yazılabilir disklerden daha yavaştır. DVD-RAM diskleri, çift katmanlı DVD R DL disklerin kapasitesinin yaklaşık yarısı kadar olan 4,7 GB'ı taraf başına depolar ve 4,7 GB'lık tek taraflı ve 9,4 GB'lık çift taraflı sürümleri mevcuttur. 4,7 GB'lık diskler çıplak veya kartuş içinde mevcuttur. 9,4 GB'lık diskler ise yalnızca kartuş içinde mevcuttur. DVD-RAM diskleri, kapasitelerine ve çıplak ya da kartuş içinde olup olmadıklarına bağlı olarak DVD+RW veya DVD-RW disklerinin 3 ila 10 katı fiyatına satılır. DVD-RAM diskleri, özellikle kartuş tabanlı diskler, yalnızca DVD-RAM sürücüleri, bazı kamera ve kişisel video kaydediciler, birkaç DVD-ROM sürücüsü (öncelikle Toshiba modelleri) ve çok az sayıda DVD oynatıcı ile uyumludur. DVD-RAM diskleri 100.000 defaya kadar yeniden yazılabilir.

DVD-RAM diskleri bulmak DVD R/RW disklerine göre çok daha zordur. Yerel büyük mağazanızda sınırlı bir seçenek bulabilirsiniz, ancak genellikle stoklarda bulunmazlar ve birçok çevrimiçi satıcı bile DVD-RAM ortamı taşımaz. Biz Verbatim, Maxell veya TDK tarafından üretilen DVD-RAM disklerini kullanmayı tercih ediyoruz.

Jim Cooley'den tavsiye

Birçok DVD-ROM sürücüsü ve bazı DVD oynatıcılar, orijinal donanım yazılımı (firmware) tarafından desteklenmeyen okuma desteği veya formatları eklemek için daha yeni bir donanım yazılımı ile güncellenebilir. Çoğu DVD-ROM sürücüsünün donanım yazılımını, Windows veya DOS tabanlı bir yükleyici yardımcı programı çalıştırarak güncelleyebilirsiniz. DVD oynatıcılar genellikle yeni donanım yazılımının bir diske yakılması ve bu diskin oynatıcıya yüklenmesiyle güncellenir. Ayrıntılı talimatlar için ürün kılavuzuna veya üreticinin web sitesine bakın.

===

DVD-RW, DVD Forum tarafından desteklenen bir diğer yeniden yazılabilir standarttır. DVD-RW sürücüleri piyasada DVD-RAM sürücülerinden kısa bir süre sonra ortaya çıktı ve hızla orta düzeyde bir başarı elde etti. Apple, Pioneer tarafından üretilen sürücüleri kullanarak DVD-RW'yi benimsedi ve yoğun bir şekilde tanıttı. İlk 1X sürücüleri ve diskleri, kısa süre sonra 2X ve ardından 4X modeller izledi. Mevcut DVD-RW diskleri 4X veya (nadiren) 6X yazma için onaylıdır, 1.000 defaya kadar yeniden yazma için derecelendirilmiştir ve yaklaşık 4,7 GB depolama sağlar.

ŞURADA BURADA BİRKAÇ BAYT

DVD+RW ve DVD+R diskleri tam olarak 2.295.104 adet 2048-baytlık sektör veya 4.700.372.992 bayt depolar. DVD-RW ve DVD-R diskleri genellikle DVD+R/RW diskleriyle aynı miktarı depolar, ancak "eksi" teknik özellikleri en az 4,7 milyar bayt depolamalarını gerektirir. DVD-RAM diskleri 2.295.072 adet 2048-baytlık sektör veya 4.700.307.456 bayt depolar; bu da standart DVD R/RW disklerinden çok az daha düşüktür.

DVD-RW nispeten zayıf hata algılama ve düzeltmeye sahiptir, bu nedenle veri kaydı için pek uygun değildir. Bir dönem, DVD-RW diskleri karşılaştırılabilir DVD+RW disklerinden önemli ölçüde daha ucuzdu, bu nedenle televizyon programlarını, filmleri ve diğer kritik olmayan kullanımları kaydetmek için makul bir seçimdi. Günümüzde DVD-RW diskleri DVD+RW diskleriyle aynı fiyata satılmaktadır, bu nedenle DVD+RW disklerini yazmayan eski bir sürücünüz yoksa bunları kullanmak için hiçbir neden yoktur. Bu durumda, Verbatim disklerini kullanmanızı öneririz.

DVD-RW diskleri, bazı eski yalnızca DVD+R/RW modelleri dışındaki herhangi bir DVD yazıcı ve yeni DVD-ROM sürücülerinin neredeyse tamamı tarafından okunabilir. DVD oynatıcılar için tahminler değişse de, muhtemelen tüm kurulu DVD oynatıcıların %65 ila %70'i DVD-RW disklerini doğru şekilde oynatır. Bazı DVD oynatıcılar, özellikle eski modeller, standart disklere göre daha düşük kontrasta ve yansıtıcılığa sahip olan DVD-RW disklerini preslenmiş çift katmanlı disklerle karıştırır ve bu nedenle oynatamazlar.

===

Birkaç başarısız girişimin ardından DVD+RW, DVD-RW'den birkaç ay sonra piyasaya çıktı. DVD+RW, DVD-RW standardından memnun olmayan Sony ve Hewlett-Packard liderliğindeki bir grup şirketten doğdu. DVD Forum, DVD+RW'ye aktif olarak düşmandı, bu nedenle DVD+RW sponsorları konsorsiyumu, "artı" standartlarını tanımlamak ve kullanımlarını teşvik etmek için rakip DVD+RW Allianceı (http://www.dvdrw.com) oluşturdu.

DVD-RW diskleri gibi, DVD+RW diskleri de yaklaşık 4,7 GB depolar ve 1.000 yeniden yazma için derecelendirilmiştir. DVD+RW, performans ve güvenilirlik açısından DVD-RW'ye göre önemli avantajlara sahiptir. DVD-RW 1X yazma ile sınırlıyken, DVD+RW zaten 2.4X yazmayı destekliyordu. DVD-RW 2X'e ulaştığında, DVD+RW 4X'e sıçradı. DVD-RW 4X'e ulaştıktan kısa bir süre sonra, 8X DVD+RW sürücüleri ve diskleri piyasaya çıkmaya başladı. Daha hızlı olmasının yanı sıra, DVD+RW çok daha sağlam hata algılama ve düzeltme özelliğine sahiptir. Verbatim DVD+RW disklerini kullanıyor ve öneriyoruz, ancak Mitsubishi Chemical Company (MCC) ve Ricoh da mükemmel DVD+RW diskleri üretmektedir.

DVD+RW diskleri, bazı eski yalnızca DVD-R/RW modelleri dışındaki herhangi bir DVD yazıcı ve yeni DVD-ROM sürücülerinin neredeyse tamamı tarafından okunabilir. Yine, DVD oynatıcılar için tahminler değişse de, muhtemelen tüm kurulu DVD oynatıcıların %70 ila %80'i DVD+RW disklerini doğru şekilde oynatır. Bazı DVD oynatıcılar, özellikle eski modeller, standart disklere göre daha düşük kontrasta ve yansıtıcılığa sahip olan DVD+RW disklerini preslenmiş çift katmanlı disklerle karıştırır ve bu nedenle oynatamazlar. Panasonic, Toshiba ve Hitachi tarafından üretilen bazı DVD oynatıcılar, DVD+RW (veya DVD+R) disklerini yüklemeyi doğrudan reddeder, bu tamamen tasarım gereğidir.

ARTI EKSİDEN DAHA İYİ OLDUĞUNDA

DVD+RW'ye o kadar güveniyoruz ki, verilerimizi yedeklemek için rutin olarak DVD+RW disklerini kullanıyoruz. Bahse gireriz ki yedekleme için DVD-RW kullanmayız.

Yeniden yazılabilir DVD formatları ne kadar kullanışlı olsa da, daha yüksek yazma hızları, tartışmasız daha fazla arşivsel kararlılık ve daha düşük ortam maliyetleri sunan tek seferlik yazılan formatlara daha büyük bir talep vardır. Dört ana tek seferlik yazılan DVD formatı şunlardır:

===

DVD-R, tanıtılan ilk tek seferlik yazılan DVD formatıydı. DVD-R diskleri yaklaşık 4,7 GB depolama sağlar ve 16X yazmaya kadar onaylı sürümleri mevcuttur. DVD-RW disklerinde olduğu gibi, DVD-R diskleri de DVD+R/RW disklerinden daha düşük hata algılama ve düzeltme özelliğine sahiptir, bu nedenle (video yerine) veri depolamak için mümkün olduğunca DVD-R disklerini kullanmaktan kaçınıyoruz. Yalnızca eksi formatını destekleyen bir kaydediciniz varsa, artı formatlarını okumayan bir DVD oynatıcınız varsa veya başka bir nedenden dolayı DVD-R disklerini kullanmak zorundaysanız, Maxell, TDK veya Verbatim tarafından üretilenleri öneririz.

DVD-R diskleri, bazı eski yalnızca DVD+R/RW modelleri dışındaki herhangi bir DVD yazıcı ve yeni DVD-ROM sürücülerinin neredeyse tamamı tarafından okunabilir. Tüm kurulu DVD oynatıcıların %90'ından fazlası DVD-R disklerini doğru şekilde oynatır ve eski oynatıcılar yeni birimlerle değiştirildikçe bu yüzde artacaktır. Bazı eski DVD oynatıcılar, DVD-R disklerinin preslenmiş disklere kıyasla daha düşük kontrast ve yansıtıcılığı ile başa çıkamazlar, ancak bu oynatıcıların çoğu uzun zaman önce değiştirilmiştir.

===

Bazı başarısız girişimlerden sonra, DVD+R hızla kendini DVD-R'ye üstün bir alternatif olarak kanıtladı. Yaklaşık 4,7 GB depolayan DVD+R diskleri, 16X yazmaya kadar onaylı sürümleriyle mevcuttur. DVD+R diskleri, DVD-R disklerinden daha iyi hata algılama ve düzeltmeye sahiptir ve bu nedenle veri kaydı için daha iyi bir seçimdir. Maxell veya Verbatim tarafından üretilen DVD+R disklerini kullanıyor ve öneriyoruz; her ikisi de mükemmeldir ve geniş bir dağıtım ağına sahiptir. Ricoh, Taiyo-Yuden ve Mitsubishi Chemical Company (Verbatim'in ana şirketi olan MCC) de mükemmel DVD+R diskleri üretmektedir, ancak bu markaların hiçbiri ABD'de yaygın olarak dağıtılmamaktadır.

DVD+R diskleri, bazı eski yalnızca DVD-R/RW modelleri dışındaki herhangi bir DVD yazıcı ve yeni DVD-ROM sürücülerinin neredeyse tamamı tarafından okunabilir. DVD oynatıcıların DVD+R ile uyumluluğu DVD-R'den biraz daha düşüktür (belki %85), çünkü bazı güncel DVD oynatıcılar bile kasıtlı olarak DVD+R/RW ile uyumsuz üretilmektedir.

===

DVD+R standardındaki en son geliştirme, ikinci bir kayıt katmanı ekleyerek depolama kapasitesini 4,7 GB'tan 8,5 GB'a çıkaran DVD+R DLdir (ayrıca DVD+R9 veya çift katmanlı DVD+R olarak da adlandırılır). DVD+R DL uyumlu sürücüler 2004 yazından beri piyasada olsa da, DL disklerinin çok yüksek maliyeti nedeniyle formatın ilk kabulü sınırlıydı. DL sürücülerinin ve disklerinin tanıtılmasından tam bir yıl sonra, markalı DVD+R diskleri tane başına 0,50 $ veya daha düşük fiyatlarla kolayca bulunabilirken, DL diskleri bu fiyatın 6 ila 10 katına satılıyordu.

Buna rağmen, DVD+R DL disklerinin yeri ayrıdır. Veri yedeklemek için, ek kapasiteleri hesaba katıldığında daha yüksek fiyatları küçük bir sorun olabilir. Ayrıca, ticari DVD-Video disklerini yedekleyenler için, DVD+R DL'nin daha yüksek kapasitesi, videonun 4,7 GB'lık tek katmanlı disklere sığması için gereken sıkıştırma olmadan çoğaltılmasını sağlar. DVD+R DL diskleriyle deneyimimiz çok sınırlıdır, ancak kullandıklarımız arasında Verbatim ve TDK disklerinin en güvenilir olanları olduğunu gördük.

DVD+R DL'nin DVD+R DL yazıcıları dışındaki sürücüler ve oynatıcılarla uyumluluğu sorunludur. Birçok yeni DVD-ROM sürücüsü ve DVD oynatıcı DVD+R DL disklerini okuyabilir, ancak bazı güncel modeller bile okuyamaz. DVD+R DL kullanmayı planlıyorsanız, önce diğer DVD sürücüleri ve oynatıcılarınızla uyumluluğunu doğrulamanızı öneririz.

===

DVD-R DL (ayrıca DVD-R9 veya çift katmanlı DVD-R olarak da adlandırılır), DVD+R DL'den birkaç ay sonra piyasaya çıktı. DVD-R DL, DVD+R DL ile aynı sorunlara sahiptir: yüksek disk maliyeti ve eski cihazlarla sınırlı uyumluluk. DVD-R DL, standart DVD-R gibi, artı formatlı sürümlerinden daha düşük hata algılama ve düzeltmeye sahiptir, bu nedenle DVD-R DL'yi veri kaydı için uygun olmadığını düşünüyoruz. DVD-R DL video kaydı için kabul edilebilir olsa da, DVD+R DL'nin üstün güvenilirliği ve özellikleri onu daha iyi bir seçim haline getirir. DVD-R DL disklerinin belirli markalarını öneremiyoruz, çünkü bu formatla neredeyse hiç pratik deneyimimiz yok.

Optik Sürücüler Hakkında Daha Fazlası