Şişmiş batarya ile ne yapmalı

Cihazınız aşırı ısınıyorsa veya kötü kokuyorsa bataryayı çıkarmaya çalışmayın. Cihazınızdan aktif olarak duman çıkıyorsa, çevredeki yanıcı maddeleri uzaklaştırın ve dumanı solumayın. Bataryalar solunduğunda zararlı olabilecek bir kimyasal karışım içerdiğinden, mümkünse ortamı havalandırın.

Batarya alev alırsa, onu diğer küçük yangınlar gibi söndürmeye çalışın. Cihazı hareket ettiremiyorsanız, yangını kumla boğun, tepkimeyi köpük, ABC veya CO2 tipi bir yangın söndürücü ile soğutun, bol suyla ıslatın veya yanmaz bir kapla kapatın ve ardından uzaklaşın.

Güvenli ise, cihazı metal spatula gibi ateşe dayanıklı aletlerle metal fırın tepsisi veya beton zemin gibi ateşe dayanıklı bir yüzeye itin. Batarya kendi kendine sönene kadar güvenli bir mesafeden izleyerek cihazı dışarıda güvenli bir yere taşıyın.

Şişmiş olsun veya olmasın, lityum-iyon bataryalar yanlış kullanıldığında alev alabilir veya patlayabilir. Bir elektronik cihazdan batarya çıkarırken dikkatli olun ve riski üzerinize alın. Bunu güvenli bir şekilde yapabileceğinizden şüpheniz varsa, cihazı kapatıp yalıtın ve profesyonel bir tamir teknisyenine danışın.

Şişmiş bir bataryayı çıkarmak tehlikeli olabilir, ancak şişmiş bir bataryayı cihazın içinde bırakmak da riskler taşır. Cihazın zarar görmesini ve fiziksel yaralanmaları önlemek için cihazınızı şişmiş bir batarya ile çalıştırmayın. Bu kılavuzlar şişmiş bataryaların çıkarılması için en iyi uygulamaları sunar, ancak güvenli bir tamiri garanti edemez. Şüpheniz varsa, cihazı kapatın, yanmaz bir kaba koyun, bir tamir uzmanına götürün ve hatalı bataryayı çıkarmalarını isteyin. Batarya çıkarmayı ertelemeyin. Şişmiş bataryanız iFixit'ten satın alındıysa, çıkarmadan önce ve çıkardıktan sonra bataryanın fotoğraflarını çekin, ardından garanti talepleri veya değişim için müşteri hizmetleri ekibimizle iletişime geçin.

Lityum-iyon bataryalar güç üretmek için kimyasal bir tepkime kullanır. Batarya yaşlandıkça bu kimyasal tepkime mükemmel bir şekilde tamamlanmaz ve bu durum gaz oluşumuna (gaz çıkışı adı verilir) neden olarak bataryanın şişmesine yol açabilir. Ayrıca, bataryanın iç katmanları (hasar veya kusur nedeniyle) düzgün ayrımı koruyamazsa, gaz çıkışı, şişme ve hatta yangın meydana gelebilir. Diğer yaygın gaz çıkışı nedenleri arasında üretim sürecinde ortaya çıkan kusurlar, aşırı şarj ve aşırı sıcaklıklar yer alır; bunların tümü hücre içinde istenmeyen kimyasal tepkimelere yol açabilir.

Bataryalar şiştikçe genişler ve diğer bileşenleri yerinden iter. Çoğu zaman ekran, düğme veya dokunmatik yüzey normal hizasından kayabilir. Telefon kılıfınız eskisi gibi tam oturmuyorsa, bileşenler arasında yeni bir boşluk oluştuysa, düğmeler sertleştiyse veya basması zorlaştıysa ya da cihazınız normalden daha esnek gelip "yumuşak" bir his veriyorsa, şişmiş bir bataryanız olabilir.

Güvenli koku testi yapın! Tehlikeli bir maddeyi asla yüzünüze yaklaştırıp derin nefes almayın; bunun yerine bataryanın yakınındaki havayı kendinize doğru yelpazeleyin. Şişmiş bir bataryadan çıkan batarya gazına işaret edebilecek tatlımsı, metalik veya aseton benzeri bir koku fark edebilirsiniz.

Görsel Kredisi: George Christidis

Cihazınız (MacBook veya iPhone gibi) bataryayı rahatsız etmeden kolayca açılabiliyorsa (kontrol etmek için batarya değişim kılavuzuna bakın!), cihazı açıp bataryayı görsel olarak şişkinlik açısından inceleyebilirsiniz. Bataryanın ambalajı gevşek veya kırışıksa, kareden ziyade daha yuvarlaksa ya da yuvasından dışarı kalkmış görünüyorsa şişmiştir.

Bataryanızın şiştiğinden şüpheleniyorsanız, cihazınızı şarj etmeyin. Bataryayı olabildiğince bitirin; bu, yangın riskini azaltır.

Gazların dağılmasına yardımcı olmak için iyi havalandırılan bir alanda çalışın. Göz koruması kullanın; ideal olan tam kapalı gözlüktür, ancak emniyet gözlüğü hiç yoktan iyidir. Batarya kimyasallarıyla cilt temasını önlemek için eldiven takın. Hasarlı bir bataryayı güvenli bir şekilde taşımanıza yardımcı olması için uzun, uçları küt bir maşa bulundurun.

Bataryanın yanmaya veya sızdırmaya başlaması ihtimaline karşı, onu koyabileceğiniz güvenli bir yeriniz olmalıdır. Yanmaz bir yüzey üzerinde ve hava serin ve kuruysa dışarıda çalışın. Kapalı metal bir kutu, kum dolu metal bir kova veya eşdeğeri gibi yanmaz bir kap hazırlayın. Su en etkili seçenek değildir ancak cep telefonu boyutundaki (15 Wh'den küçük) küçük bir bataryayı söndürmek için büyük miktarlarda kullanılabilir. İçeride çalışıyorsanız, batarya tepkimesinin güvenli bir şekilde tükenebileceği dışarıdaki bir alana giden temiz bir yolunuz olsun.

Yukarıdaki önlemler alındıktan sonra bataryayı çıkarmaya başlayabilirsiniz. Çoğunlukla cihazınızın pil değişim kılavuzunu takip edebilirsiniz, ancak çıkarma sırasında bataryaya zarar vermemek için ekstra dikkat gösterilmelidir. Batarya yapıştırılmışsa, iFixit'in yapışkan sökücüsü, yüksek konsantrasyonlu izopropil alkol veya aseton gibi bir çözücü ile başlamanızı öneririz. Çözücü, bataryaya karşı zorlama veya esnetme ihtiyacını en aza indirecektir. Asetonun plastik parçalara zarar verebileceğini ve tüm çözücülerin mümkün olduğunca idareli kullanılması gerektiğini unutmayın; bu maddeler yanıcıdır. Yalnızca plastik aletler kullanın ve batarya ambalajını delebilecek kadar keskin her şeyden kaçının; bataryayı delmek tehlikeli yangınlara yol açabilir. Herhangi bir noktada koku artarsa, cihaz ısınmaya başlarsa veya duman çıkarsa, cihazı dışarıya veya yanmaz bir kaba koyun ve tekrar denemeden önce belirtilerin geçmesini bekleyin.

Batarya çıkarıldıktan sonra güvenli bir şekilde imha edilmelidir. Bataryaları çöpe veya geri dönüşüm kutularına atmayın. Bataryayı suya koymayın veya su içinde saklamayın. Batarya sıcak, kokulu veya dumanlıysa, yanıcı maddelerden uzağa dışarıya veya yanmaz bir kaba koyun ve belirtilerin geçmesini bekleyin. Güvenli olduğunda, bataryayı yerel bir e-atık toplama merkezine götürün; bölgenizde bir yer bulmak için e-atık sayfamıza bakın. Bataryayı e-atık işleme tesisine postalamayın; bu konuda katı yönetmelikler vardır çünkü batarya taşıma sırasında hasara neden olabilir. Aslında, özel yetki ve talimatlar olmadan asla batarya göndermeyin, çünkü yasalar gereği uyulması gereken güvenlik protokolleri vardır.

Bataryalar tüketim malzemeleridir ve onlara ne kadar iyi bakarsanız bakın, er ya da geç değiştirilmeleri gerekecektir. Bununla birlikte, aşağıda bataryanızın ömrünü daha uzun süre korumaya yardımcı olacak bazı en iyi uygulamalar yer almaktadır. Ancak, şişmiş veya kusurlu bir bataryayı onaramayacağınızı, yalnızca çıkarabileceğinizi unutmamak önemlidir. Bu ipuçları yalnızca batarya bozulmasını önlemeye yardımcı olabilir.

Bataryalar yavaş, kontrollü şarj ve deşarj, ılıman sıcaklıklarda kullanım ve darbelere veya hasara karşı korunma ile en iyi performansı gösterir. Bir telefon veya dizüstü bilgisayar bataryası genellikle sorun yaratacak kadar hızlı şarj veya deşarj olmasa da, hızlı şarj ve deşarj bataryayı erkenden eskitebilir ve bir miktar gaz çıkışına neden olabilir. Düşük kaliteli veya hasarlı şarj kabloları veya adaptörler kullanmaktan kaçının; çünkü bunlar, hasara hatta yangına yol açabilecek kontrolsüz, dengesiz veya aşırı güç yönetimi riski taşır. Bataryanızı %100 şarjlı veya tamamen boş halde uzun süre bırakmak da batarya ömrünü kısaltabilir, bu nedenle cihazınızı birkaç hafta veya daha uzun süre kullanmadan saklamayı planlıyorsanız, önceden %40 civarına şarj/deşarj edin ve kapatın. Yüksek sıcaklıklar da batarya verimliliğini düşürebilir, bu yüzden telefonunuzu sıcak bir günde arabada bırakmamaya çalışın. En önemlisi, telefonunuzu düşürmek sadece ekranınıza değil, bataryanıza da zarar verir. Tıpkı arabalar gibi, telefonlar da kaza anında esneyecek şekilde tasarlanmıştır, bu yüzden yapıştırılmış bir batarya bile düşme anında yakındaki bileşenlere çarpabilir ve delinmeye neden olabilir. Hasarlıysa veya artık düzgün şarj tutmuyorsa bataryanızı değiştirin.

Özetle: Bataryanıza iyi bakın. Nazikçe kullanın ve hasar görürse ya da artık şarj tutmazsa değiştirin.