Lehimleme Becerileri

Bozuk havyanızı nasıl tamir edeceğiniz hakkında bilgiye veya FixHub Güç Serisi lehimleme ekipmanları için servis kılavuzlarına ulaşın.

Havya

iFixit Lehimleme

İlk olarak 1950'lerde ikinci nesil bilgisayarlarda kullanılan delikten geçmeli lehimleme (through-hole soldering), bileşen uçlarının kaplamalı deliklere (PTH) yerleştirildiği en basit lehimleme biçimidir. Uçlar daha sonra PTH'nin karşı tarafındaki pedlere lehimlenir.

Çok güçlü mekanik bağlar sağlasa da, baskılı devre kartlarında fazladan delik açılması, bu yöntemi yüzeye montaj gibi diğer yöntemlerden çok daha maliyetli kılar.

Birkaç temel güvenlik prosedürüne uymazsanız lehimleme tehlikeli olabilir. Sıcak aletlerle ve erimiş metallerle çalışıyorsunuz. Kendinizi yakmadığınızdan emin olmalısınız. Çalışırken engel teşkil edebilecek bol kıyafetler giymemek ve uzunsa saçınızı toplamak iyi bir fikirdir. Lehimleme yaptıktan sonra ellerinizi yıkamak da önemlidir. Bazı lehimler kurşun içerir ve bunu yemek istemezsiniz.

Birçok lehim akı (flux) içerir. Bu genellikle reçine akıdır ve lehimin erime noktasına kadar ısıtıldığında buharlaşır. Bu dumanları solumak sizin için kötüdür. Bu duman, ABD'de mesleki astımın en önemli nedenlerinden biridir. Eğer 'hobi seviyesinde' lehimleme yapıyorsanız dumanları önemli bulmayabilirsiniz; havalandırma için yakındaki bir pencereyi açık tutmak ve/veya dumanı yüzünüzden uzağa üflemek/çekmek için bir fan kullanmak yeterli olabilir. Endişeleniyorsanız veya daha endüstriyel bir ortamda çalışıyorsanız, akciğerlerinizi korumak (gözlerinizi değil) için N95/K95 veya daha yüksek dereceli maskeler işinizi görecektir ancak yarım yüz solunum maskeleri ucuzdur ve filtreleri uzun süre dayanır. P95 veya P100 dereceli filtreler satın alın. Bazı insanlar dumanı uzaklaştırmak için sadece lehim dumanı emici, fan veya davlumbaz kullanır ancak bu yöntemlerin etkinliği elbette çok değişkendir ve bu nedenle tek çözüm olarak önerilmez.

Lehimleme bir yangın tehlikesidir. Sıcak havyalar ve çözücüler, halılar, bazı kumaş türleri vb. bir araya gelerek yangına neden olabilir. Genellikle bu yangın hızla ortaya çıkar ve siz tam merkezinde olursunuz. Diğer laboratuvardaki o havalı tiplerin sizi kandırmasına izin vermeyin, yanmak gerçekten ama gerçekten berbat bir şeydir. Çok. Bir yangın söndürücü edinin ve tezgahınızın yakınında tutun.

Dört temel güvenlik kuralı:

• Havya sıcaktır. Çok sıcak. Zaman zaman kendinizi yakacaksınız ancak bunlar nadiren endişelenmeniz gereken durumlardır.
• İyi havalandırılan bir alanda çalışın. Dumanlar hiç hoş değildir.
• Her zaman koruyucu gözlük takın. Uçuşan erimiş kurşun can yakar ve hem lehim hem de akı sıçrayabilir.
• Ellerinizi yıkayın, sizi pasaklı hayvan! Kurşunlu lehim kurşun içerir (!). 'Hobi' seviyesinde kurşunlu lehimleme önemli bir sağlık riski oluşturmaz, ancak özellikle lehimle temas ettikten sonra, yemek yemeden, sigara içmeden ve kurşuna maruz kalmanın etkilerine karşı özellikle hassas olan çocuklarla etkileşime girmeden önce ellerinizi yıkamalısınız.
  • Katı kurşun cilt bariyerinden geçemez, vücuda yutulma veya mukoza zarları yoluyla girer; kurşun tozu solunabildiği için tehlikelidir, bu yüzden devre kartlarını keserken veya törpülerken (örneğin bileşenleri kurtarırken) dikkatli olmalısınız.
  • Havya sıcaklıkları kurşunu buhara dönüştürecek kadar yüksek değildir, bu nedenle 'kurşun soluma' riski ihmal edilebilir düzeydedir; gördüğünüz dumanın çoğu yanan akıdır.

Lehimleme sadece az miktarda temel ekipman gerektirir. Lehimi ısıtmak için bir havya, havyanın masayı yakmaması için üzerine koyabileceğiniz bir havya standı ve lehim teli gerekir.

Havya, ısınan ince uçlu kalem şeklinde bir alettir. Havyaların ölçülme yollarından biri watt değeridir. Çoğu temel lehimleme için 25 ila 50 Watt'lık bir havya sorunsuz çalışacaktır. Çoğu havya basit tek sıcaklık modelleridir ancak ucu doğrudan bir kadran veya düğme ile ayarlayabileceğiniz gelişmiş lehimleme istasyonları satın almak da mümkündür.

iFixit; taşınabilir, 100W, USB-C ile çalışan ve saniyeler içinde ısınan Akıllı bir Havya satmaktadır. Bir göz atın!

FixHub Smart Soldering Iron

Havya standı, havya ucunu masaya bıraktığınızda sıcak ucun masayı veya çalışma yüzeyini yakmasını önlemek için kullanılır. Genellikle daha üst seviye havyalarla birlikte verilirler ancak çoğu bütçe dostu modelde ayrıca satın alınmaları gerekir.

iFixit; Havyanızı ihtiyaç duyduğunuz her yere götürmenizi kolaylaştıran Taşınabilir bir Lehimleme İstasyonu satmaktadır.

FixHub Portable Soldering Station

Birçok farklı lehim teli türü vardır. En basit lehim türü 60/40 reçine özlü lehimdir. Bu lehim %60 kalay ve %40 kurşundan yapılmıştır. Bu tür lehim ucuzdur ve üzerinde çalışması kolaydır, ancak uygun güvenlik prosedürlerine uymazsanız çalışması tehlikeli olabilecek kurşun içerir.

Kurşunlu lehimin bir alternatifi kurşunsuz lehimdir. Bu tür lehimle çalışmak daha zordur ancak çevre için daha iyidir.

Lehimlemeye yeni başlayan ve öğrenen biri için kurşunlu lehim kullanmak çok daha kolay olacaktır.

Solder Rosin

Şimdi eğlenceli kısma, yani lehimlemeye geçiyoruz. Yapılacak ilk şey, parçayı baskılı devre kartı üzerine yerleştirmektir. Kartın ve parçanın temiz olduğundan emin olun. Kart veya uç üzerindeki herhangi bir kir veya kalıntı, lehimin her şeye düzgün bir şekilde yapışmasını önleyecektir. Parçayı karta sabitlemek için küçük bir parça maskeleme bandı veya elektrikli bant kullanmak da yardımcı olabilir. Bunu her zaman yapmanız gerekmez ancak belirli bir parçayı yerinde tutmakta zorlanıyorsanız oldukça faydalı olabilir. Son olarak, lehimlediğiniz parçanın devre kartınızda doğru yerde olduğundan ve doğru yönde durduğundan emin olun. Kondansatörler, diyotlar, transistörler ve entegre devreler gibi bazı parçalar düzgün yerleştirilmezlerse ya çalışmazlar ya da hasar görürler.

Havyayı bir elinize, lehimi diğer elinize alın. Lehim yaparken havyayı baskın elimde tutarım, ancak sizin için hangisinin daha rahat olduğunu görmek için her iki şekilde de deneyin. Havya ucuna biraz lehim ekleyin. Buna havya ucu 'kalaylama' denir ve havya ucunu korumaya yardımcı olurken aynı zamanda ısıyı daha iyi iletmesini sağlar. Havyayı, hem kart üzerindeki bakır pede hem de parçanın ucuna değdiğinden emin olarak lehim yaptığınız bağlantıya değdirin. Buradaki amaç, lehimin tüm küçük boşluklara eşit şekilde akması için bağlantının her parçasını aynı sıcaklığa ısıtmaktır. Bir veya iki saniye sonra, lehimi yavaşça bağlantı noktasına dokundurun. Bağlantı yeterince sıcaksa, lehim erimeli ve bağlantının içine akmalıdır. Sadece birkaç milimetre lehim eklemek istiyorsunuz, bu yüzden abartmayın. Lehimi ekledikten sonra havyayı bağlantıdan yavaşça çekin, ucu nemli bir süngerle silin ve havyayı standına yerleştirin.

Düzgün yapılmış bir lehim bağlantısı, kenarları düz olacak şekilde bir koni gibi görünmelidir. Eğer içe doğru kavisliyseler, bağlantıda yeterince lehim yoktur ve biraz daha eklemelisiniz. Eğer dışarıya doğru bombeli duruyorsa, biraz fazla lehim var demektir. Bu durumda yapılacak en iyi şey, lehim sökme örgüsü ile bağlantıyı lehimden arındırmak ve tekrar denemektir. Bağlantı ayrıca parlak olmalıdır. Eğer değilse, bağlantı eridiğinde yeterince ısınmamış demektir. Bu sorunu çözmenin yolu, bağlantıyı tekrar ısıtmak ve denemektir.

İyi görünen bir bağlantı elde ettiğinizde işte bu kadar! Diğer tüm parçaları karta lehimlemeye devam edin; çalışan bir elektronik proje elde etme yolundasınız.

• Soldering is Easy Çizgi Romanı (PDF)
• Soldering is Easy Çok Dilli Çizgi Romanı
• Wikipedia: Delikten Geçmeli Teknoloji (Through-Hole)
• Nasa: Delikten Geçmeli Lehimleme İşçiliği
• iFixit Lehimleme Basitleştirildi: Delikten Geçmeli Lehimleme İçin Yeni Başlayanlar Rehberi